- Gaat Juni goed voorbij, dan is men in juli nog blij.
– Als de maand ‘juni gunstig verloopt’ — met goed weer, voldoende zon en niet te veel regen of kou — dan zijn de vooruitzichten voor ‘juli’ goed.
– Vooral voor boeren en tuinders betekende een goede juni dat gewassen goed konden groeien, waardoor men in juli tevreden kon zijn over de oogst of de stand van het land.
Kort gezegd:
> ‘Een goede juni voorspelt vreugde of voorspoed in juli.’
🌾 Oorsprong:
Dit is een ‘weerspreuk’ of ‘boerenwijsheid’. Zulke spreuken ontstonden uit eeuwenlange waarnemingen van natuur, weer en landbouw.
– Juni is een belangrijke groeimaand voor graan, hooi, fruit en andere gewassen.
– Als juni gunstig verliep, gaf dat hoop op een goede oogst in de zomer.
– De spreuk hoort bij de traditionele volkscultuur en werd mondeling doorgegeven, onder andere via boeren, almanakken en kalenders.
✍️ Auteur:
Er is ‘geen bekende auteur’ van dit gezegde.
Het is dus geen citaat van een specifieke schrijver, maar een ‘anonieme volksspreuk’ uit de agrarische traditie.
📝 Opmerking over spelling:
Tegenwoordig schrijven we maandnamen in het Nederlands met een kleine letter:
> “Gaat juni goed voorbij, dan is men in juli nog blij.”
De spelling “Juni” met hoofdletter komt in oudere teksten of onder invloed van andere talen, zoals het Duits, nog wel voor.
2. Vliegen de vleermuizen ’s avonds rond, dan komt er mooi weer in de vroege stond.
– Als je ‘’s avonds vleermuizen ziet rondvliegen’, dan wijst dat volgens de volkswijsheid op ‘mooi weer de volgende ochtend’.
– “In de vroege stond” betekent: ‘vroeg in de ochtend’.
Kort gezegd:
> ‘Veel vleermuizen in de avond = kans op rustig, droog en mooi weer de volgende ochtend.’
🌦️ Verklaring:
Vleermuizen vliegen vooral wanneer er veel insecten zijn. Insecten zijn actiever bij:
– zacht of warm weer;
– weinig wind;
– droge omstandigheden;
– stabiele luchtdruk.
Dat soort omstandigheden hangt vaak samen met ‘rustig en mooi weer’, waardoor men vroeger dacht dat vleermuizen een voorteken waren van goed weer.
🏡 Oorsprong:
De spreuk komt uit de ‘volksweerkunde’ of ‘boerenwijsheid’.
Vroeger observeerden boeren, vissers en buitenmensen de natuur om het weer te voorspellen. Dieren, planten, wolken en windrichtingen werden gebruikt als aanwijzingen. Vleermuizen waren daarbij een van de dieren waaraan men weersvoorspellingen koppelde.
Het gezegde is dus waarschijnlijk ontstaan uit ‘mondelinge overlevering’ in Nederland en/of Vlaanderen.
✍️ Auteur:
Er is ‘geen bekende individuele auteur’ van dit gezegde.
Het is een ‘anoniem volksgezegde’: een spreuk die door generaties heen is doorgegeven en later mogelijk in verzamelingen van spreekwoorden, gezegden of weerspreuken is opgenomen.
Maandspreuken:
3. Een gedicht lezen in januari is net zo heerlijk als een wandeling maken in juni.
‘Poëzie kan dezelfde vreugde, frisheid en levenslust kan geven als een mooie zomerse ervaring’.
– “Januari” staat voor kou, donkerte, winter en binnen zitten.
– “Juni” staat voor warmte, licht, natuur en buiten wandelen.
– Het lezen van een gedicht kan je dus innerlijk hetzelfde gevoel geven als een aangename wandeling in de zomer.
Kort gezegd: ‘literatuur en verbeelding kunnen het leven lichter, warmer en mooier maken — zelfs midden in de winter.’
Auteur ✍️:
De uitspraak wordt meestal toegeschreven aan:
> Jean-Paul Sartre
> Frans filosoof, schrijver en existentialist
> 1905–1980
Sartre is vooral bekend van werken als “L’Être et le Néant”, “La Nausée” en “Les Mots”.
Oorsprong 🕯️:
Deze zin is ‘geen traditioneel Nederlands spreekwoord’, maar een ‘literaire uitspraak of citaat’ dat in vertaling is overgeleverd.
De vaak aangehaalde Engelse vorm luidt:
> “To read a poem in January is as lovely as to go for a walk in June.”
Die wordt doorgaans aan Jean-Paul Sartre toegeschreven. Een exacte oorspronkelijke bron of plaats in zijn werk wordt echter niet altijd vermeld in citatenverzamelingen, waardoor enige voorzichtigheid gepast is.
4. Hallo juni! Nu worden de dagen heter en de nachten nog langer.
Dit is een soort ‘welkomstgroet aan de maand juni’.
– “De dagen heter” verwijst naar het begin van de zomer:
juni brengt vaak warmer weer.
– “De nachten nog langer” is waarschijnlijk ‘figuurlijk bedoeld’:
– langere avonden buiten,
– vakantiegevoel,
– feestjes, terrasjes en late zomeravonden.
– Letterlijk klopt het niet helemaal: rond juni worden de ‘dagen juist langer’ en de ‘nachten korter’, tot aan de zomerzonnewende rond 21 juni.
Kort gezegd betekent het:
> ‘Juni brengt warmte, zomergevoel en lange, gezellige avonden.’
📜 Oorsprong:
Deze uitspraak lijkt ‘geen oud Nederlands gezegde of spreekwoord’ te zijn. Het is eerder een ‘moderne seizoensquote’ of ‘socialmediacitaat’, zoals je die vaak ziet op:
– Instagram,
– Facebook,
– kalenders,
– blogs,
– zomerkaarten of captions.
De vorm “Hallo juni!” past bij hedendaagse maandquotes zoals:
– “Hallo zomer!”
– “Welkom juni!”
– “Nieuwe maand, nieuwe kansen.”
✍️ Auteur:
Er is ‘geen bekende of officieel vastgestelde auteur’ van dit gezegde.
Waarschijnlijk is het:
– ‘anoniem’,
– ontstaan als moderne internetquote,
– of een vrije vertaling/bewerking van Engelstalige zomerquotes.
5. Vandaag pakken winterwolken zich samen in witte torens die naar de brede horizon reiken. Maar de regen is ver weg en zal niet vandaag of zelfs morgen komen, wanneer misschien willekeurige druppels de zondvloed van juni zullen voorspellen.
De passage zegt letterlijk:
– ‘Winterwolken stapelen zich op’ als witte torens aan de horizon.
– Toch komt er ‘nog geen regen’.
– Pas later zullen misschien enkele losse druppels verschijnen.
– Die druppels kondigen dan de grote ‘regenperiode van juni’ aan.
Figuurlijk betekent het ongeveer:
> ‘Grote veranderingen kondigen zich vaak al vroeg aan, maar het echte gebeuren laat nog op zich wachten.’
Of:
> ‘Er zijn voortekenen van iets groots — een ommekeer, crisis, uitbarsting of verlossing — maar het moment zelf is nog niet aangebroken.’
De toon is contemplatief en verwachtingsvol: wolken als belofte, regen als uitgestelde vervulling.
Mogelijke oorsprong 🌎:
De verwijzing naar de “zondvloed van juni” wijst waarschijnlijk op een gebied waar het regenseizoen rond juni begint, bijvoorbeeld:
– Mexico
– Centraal-Amerika
– delen van het zuidwesten van de Verenigde Staten
– tropische of subtropische hooglanden
In zulke gebieden kunnen in de winter of lente al indrukwekkende wolken verschijnen, terwijl de echte regens pas maanden later komen.
Daarom klinkt de tekst eerder als een passage uit een ‘essay, roman, reisbeschrijving of gedicht’ dan als een volksgezegde.
Auteur: ✍️ Er zijn meerdere auteurs met de naam Michael Hogan. De meest waarschijnlijke, als deze toeschrijving klopt, is:
– Iers-Amerikaanse dichter, schrijver en historicus
– lange tijd verbonden met Mexico
– bekend om literair werk waarin Mexico, landschap, geschiedenis en cultuur vaak een rol spelen.
De beeldspraak in het citaat — winterwolken, brede horizon, juniregens — past goed bij een schrijver die over Mexico of een vergelijkbaar klimaat schrijft.
Zonder originele bronvermelding is het beter te zeggen:
> “Toegeschreven aan Michael Hogan.”
Mogelijke Engelse oorspronkelijke formulering 🇬🇧:
De Nederlandse zin lijkt vertaald uit het Engels. Een mogelijke oorspronkelijke vorm zou ongeveer zijn:
> “Today winter clouds gather in white towers reaching to the wide horizon. But the rain is far away and will not come today or even tomorrow, when perhaps random drops will foretell the deluge of June.”
Woorden als “foretell”, “deluge” en “white towers” geven het een duidelijk poëtisch-literair karakter.
6. De hele maand juni heb ik in rozen gebonden. Nu, roos voor roos, strip ik de bladeren.
Dit is een vertaling van regels uit een gedicht van Robert Browning. Het is dus ‘geen oud Nederlands gezegde’, maar een ‘poëtisch citaat’.
De betekenis is:
– Iemand heeft met veel zorg en toewijding ‘rozen verzameld en gebundeld’.
– Daarna haalt hij ‘roos voor roos de blaadjes eraf’.
– Die rozenblaadjes strooit hij op de plaats waar ‘Pauline’, de geliefde, mogelijk voorbij zal komen.
Figuurlijk gaat het over:
– liefde die niet zeker beantwoord wordt 💔
– toewijding zonder garantie op resultaat
– iets moois opofferen in de hoop dat de geliefde het opmerkt
– de kwetsbaarheid en vergankelijkheid van romantische gebaren
De gedachte is: misschien kijkt Pauline niet eens om, misschien verwelken de blaadjes ongezien — maar er was tenminste een kans dat ze haar aandacht zouden trekken.
Een vrijere betekenis zou zijn:
> ‘Uit liefde doet iemand een mooi, teder gebaar, ook al weet hij dat het misschien vergeefs is.’
📖 Oorsprong:
De regels komen uit het gedicht:
> “One Way of Love” van Robert Browning.
De oorspronkelijke Engelse regels luiden:
> All June I bound the rose in sheaves,
> Now, rose by rose, I strip the leaves
> And strew them where Pauline may pass.
> She will not turn aside? Alas!
> Let them lie. Suppose they die?
> The chance was they might take her eye.
In het Nederlands kan dit natuurlijker vertaald worden als:
> De hele maand juni bond ik rozen in bundels.
> Nu pluk ik, roos voor roos, de blaadjes af
> en strooi ze daar waar Pauline voorbij kan komen.
> Zal zij zich niet omdraaien? Helaas!
> Laat ze maar liggen. En als ze verwelken?
> Er was een kans dat ze haar aandacht zouden trekken.
Het gedicht verscheen in de bundel:
> “Men and Women”, gepubliceerd in 1855.
Het gedicht “One Way of Love” wordt vaak gelezen als een gedicht over een vorm van liefde die bestaat uit ‘geven, hopen en mogelijk verliezen’.
✍️ Auteur: Robert Browning
– Geboren: 1812
– Overleden: 1889
– Nationaliteit: Engels
– Periode: Victoriaanse tijd
– Bekend om: dramatische monologen en psychologisch verfijnde poëzie
– Bekende werken:
– “My Last Duchess”
– “Porphyria’s Lover”
– “The Pied Piper of Hamelin”
– “One Way of Love”
Robert Browning was een van de belangrijkste Engelse dichters van de 19e eeuw. Hij was getrouwd met de beroemde dichteres Elizabeth Barrett Browning.
