- Stekelen maaien, is stekelen zaaien.
“Stekelen maaien, is stekelen zaaien” betekent letterlijk:
> Wie stekels of distels maait wanneer ze al zaad dragen, verspreidt het zaad en zorgt zo voor nog meer distels.
Figuurlijk zegt het gezegde dat een verkeerde of oppervlakkige aanpak een probleem niet oplost, maar juist ‘in stand houdt of verergert’. Alleen de zichtbare gevolgen bestrijden — zonder de oorzaak weg te nemen — leidt tot nieuwe problemen.
📜 Oorsprong:
Het is vermoedelijk een oude ‘landbouwkundige volkswijsheid’. In verschillende streken betekende ‘stekel’ of ‘stekelen’ zoveel als ‘distel(s)’ of ander stekelig onkruid. Er bestaan daarom varianten als:
– “Distels maaien is distels zaaien.”
– “Stekels maaien is stekels zaaien.”
De precieze vorm ‘stekelen’ is waarschijnlijk dialectaal of verouderd. In modern Standaardnederlands zou men eerder ‘stekels’ of ‘distels’ zeggen.
✍️ Auteur:
Er is ‘geen algemeen erkende auteur’ van dit gezegde bekend. Het geldt als een ‘anoniem volksgezegde’, ontstaan uit praktische boerenervaring en mondeling overgeleverd. Wanneer het in een boek, rede of gedicht door een bepaalde schrijver wordt gebruikt, betekent dat dus niet noodzakelijk dat die persoon het gezegde heeft bedacht.
2. Geen wolkje op de kruisverheffingsdag (14 sept.), geeft de winter van woestijngedrag.
> Als het op 14 september, de feestdag van Kruisverheffing, volledig onbewolkt is, zou daarop een uitzonderlijk droge, gure of strenge winter volgen.
Met „woestijngedrag” wordt waarschijnlijk gedoeld op een winter die zich ‘extreem en onstuimig’ gedraagt, mogelijk ook met weinig neerslag en grote temperatuurverschillen. Het woord is vooral gekozen om te rijmen op ‘dag’ en is geen vaste meteorologische term.
📜 Oorsprong:
De spreuk behoort tot de ‘volksweerkunde’.
In agrarische en katholieke gemeenschappen werden kerkelijke feestdagen gebruikt als vaste punten in het landbouw- en weerjaar.
‘Kruisverheffing’ wordt op 14 september gevierd en herdenkt volgens de christelijke traditie de verheffing en verering van het kruis van Christus. Rond deze datum bestaan meerdere weerspreuken, bijvoorbeeld in de trant van:
– “Is het met Kruisverheffing klaar, dan volgt een strenge winter maar.”
– “Kruisverheffing klaar en fijn, zal een strenge winter zijn.”
Deze aangehaalde formulering lijkt een ‘moderne, rijmende variant’ van zulke oudere weerspreuken. Vooral het ongebruikelijke woord ‘woestijngedrag’ wijst eerder op een recente bewerking dan op een letterlijk eeuwenoude tekst.
✍️ Auteur:
Er is ‘geen bekende individuele auteur’.
De spreuk geldt als een ‘anoniem volksgezegde’ dat mondeling is overgeleverd en later in verschillende versies is opgeschreven.
Maandspreuken september:
3. Wijn is het goddelijke sap van september.
“Wijn is het goddelijke sap van september” viert wijn als het kostbare product van de druivenoogst in de herfst.
– September markeert van oudsher de ‘vendange’:
— de druivenoogst — in grote delen van Frankrijk.
– Goddelijk:
betekent zowel buitengewoon genotvol als verbonden met de oude wijngoden, zoals Dionysus/Bacchus.
– In het Frans heeft de waarschijnlijke formulering —
« Le vin est le jus divin de septembre »
— ook een aangename klankovereenkomst tussen ‘vin’ en ‘divin’.
✍️ Oorsprong en auteurschap:
De uitspraak wordt veelvuldig toegeschreven aan Voltaire (François-Marie Arouet, 1694–1778), met name in citatenverzamelingen en op websites over wijn. Echter:
– De uitspraak wordt doorgaans vermeld zonder verwijzing naar een specifiek werk, een brief of een datum.
– Er wordt doorgaans geen betrouwbare primaire bron in het oeuvre van Voltaire bij vermeld.
– Het moet daarom worden omschreven als “toegeschreven aan Voltaire”, en niet als onomstotelijk door hem geschreven.
De Engelse zin lijkt een vertaling te zijn van de Franse versie:
> « Le vin est le jus divin de septembre. »
> “Wine is the divine juice of September.”
✅ Aanbevolen vermelding
> “Wine is the divine juice of September.”
— Toegeschreven aan Voltaire
4. Septemberdagen hebben de warmte van de zomer in hun kortere uren, maar in hun langere avonden een profetische adem van de herfst.
De uitspraak typeert september als een ‘overgangsmaand’:
– Hoewel de dagen korter worden, kan het weer nog steeds warm en zomers aanvoelen.
– Naarmate de avonden langer en koeler worden, lijkt de lucht de ‘komst van de herfst aan te kondigen’.
– “Een profetische adem” is een poëtische metafoor voor de eerste koele briesjes die het nieuwe seizoen aankondigen.
Het citaat suggereert ook een breder thema: zelfs terwijl de ene periode nog voortduurt, dienen de tekenen van de volgende zich al aan.
✍️ Auteur en herkomst:
Het citaat wordt toegeschreven aan Rowland E. Robinson (1833–1900), een Amerikaanse schrijver, kunstenaar, boer en natuurkenner die nauw verbonden was met Vermont.
Het is afkomstig uit zijn beschrijvende werk over het landschap en de seizoenen van Vermont, doorgaans terug te voeren op:
> “Vermont: A Study of Independence” (1892).
Robinson stond bekend om zijn weergave van het plattelandsleven en de natuur in New England, gekenmerkt door zorgvuldige, poëtische observaties.
📝 Moderne parafrase:
‘De kortere dagen van september kunnen nog steeds zomers aanvoelen, maar de langere, koelere avonden verraden al dat de herfst in aantocht is.’
5. Er is duidelijkheid over september. De zon lijkt helderder, de lucht blauwer, de witte wolken nemen prachtige vormen aan; de maan is een prachtige verschijning, stijgend goud, afkoelend tot zilver; en de sterren zijn zo groot.
Het fragment viert de kenmerkende ‘helderheid en schoonheid van september’, de periode waarin de zomer plaatsmaakt voor de herfst:
– Koelere, drogere lucht kan ervoor zorgen dat ‘zonlicht, lucht, maan en sterren scherper en helderder lijken’.
– De beschrijving van de maan die ‘goud opkomt en afkoelt tot zilver’ verwijst naar de verandering in kleur die we waarnemen: vlak bij de horizon oogt ze vaak goudkleurig, maar naarmate ze hoger aan de hemel staat, krijgt ze een zilverachtige tint.
– In figuurlijke zin suggereert het citaat dat ‘periodes van overgang onze waarneming kunnen aanscherpen’. September wordt zo een symbool van volwassenheid, bezinning en een verhoogd bewustzijn van alledaagse schoonheid.
Het woord ‘apparition’ duidt hier op een ‘opvallende of wonderbaarlijke verschijning’, niet noodzakelijk op een geestverschijning.
✍️ Auteur en herkomst:
Het citaat wordt doorgaans toegeschreven aan Faith Baldwin (1893–1978), een productieve Amerikaanse romanschrijfster en essayiste.
Op internet wordt het vaak in verband gebracht met Baldwins roman “Evening Star”, die halverwege de jaren zestig verscheen – meestal gedateerd op 1965 of 1966, afhankelijk van de editie of catalogus. Veel websites die citaten verzamelen, vermelden echter geen paginanummer, en de exacte vindplaats in de eerste druk is niet eenduidig gedocumenteerd.
6. September – het allerbeste voor de mensen die in september zijn geboren.
Dit is een hartelijke verjaardagswens die het volgende uitdrukt:
– goede wensen voor iedereen die in september jarig is;
– de hoop op geluk, gezondheid, succes en voorspoed;
– waardering voor of viering van mensen die in september zijn geboren.
De woorden “all the best” zijn een verkorting van “I wish you all the best” (ik wens je het allerbeste).
🕰️ Oorsprong:
Dit lijkt geen traditioneel spreekwoord of gevestigd literair citaat te zijn. Het is eerder een moderne verjaardagswens of bijschrift voor sociale media, bedoeld voor mensen die in september jarig zijn.
Het leesteken “―” is een horizontaal streepje dat fungeert als een gedachtestreepje. Een natuurlijkere formulering zou zijn:
> “September — het allerbeste voor iedereen die in deze maand jarig is!”
✍️ Auteur:
Er is geen betrouwbaar gedocumenteerde auteur voor deze specifieke formulering. Tenzij de tekst voorkomt in een specifiek boek, bericht, kaart of afbeelding waarbij de maker wordt vermeld, moet deze worden aangeduid als:
> ‘Auteur onbekend’ of ‘Anoniem’.
Het is het veiligst om de tekst niet aan een beroemde schrijver toe te schrijven zonder verifieerbare bron.
De “hondsdagen” zijn voorbij, en daar is september. Nog geen herfst; gewoon september, die net zo snikheet kan zijn als half juli en net zo koud als eind oktober, en meestal lukt het allebei.
Borland omschrijft september als een ‘overgangsmaand die onvoorspelbaar is’:
– De drukkendste periode van de zomer – de ‘hondsdagen’ – is naar verluidt voorbij.
– Toch is september nog niet echt herfst.
– De maand kan nog steeds hitte zoals in juli brengen, gevolgd door kou zoals in oktober, soms binnen een kort tijdsbestek.
Auteur en bron:
Het citaat wordt toegeschreven aan Hal Borland (1900–1978), een Amerikaanse natuurschrijver en jarenlang columnist voor “The New York Times”.
Het wordt in verband gebracht met Borlands korte columns over de seizoenen of het buitenleven voor de krant en wordt ook vaak gelinkt aan bundels van zijn werk, met name:
> “Sundial of the Seasons: A Selection of Outdoor Editorials from The New York Times”
> van Hal Borland, gepubliceerd in 1964.
Het is dus ‘geen oud, anoniem gezegde’, maar een passage van Borland die oorspronkelijk afkomstig is uit (of bewaard is gebleven via) zijn natuurcolumns voor “The New York Times”. Websites met citaten nemen de tekst vaak over zonder de exacte datum van de oorspronkelijke krantenpublicatie te vermelden.
Oorsprong van de ‘hondsdagen’ 🐕⭐:
De uitdrukking ‘hondsdagen’ is veel ouder. Ze stamt uit de tijd van de oude Grieken en Romeinen, die de heetste periode van de zomer associeerden met ‘Sirius’, de ‘Hondsster’ in het sterrenbeeld ‘Canis Major’ (Grote Hond). Het verschijnen van deze ster nabij de zon werd van oudsher in verband gebracht met de intense zomerhitte.
