- Als ’t in september dondert, leveren de granen wel honderd.
‘Onweer zou in september volgens het volksgeloof een zeer rijke graanoogst voorspellen’.
“Wel honderd” is een verkorting van ‘honderdvoudig’:
het gezaaide graan zou uitzonderlijk veel opbrengen.
Omdat veel graan in september al geoogst was, kan de spreuk ook slaan op ‘het pas gezaaide wintergraan en de oogst van het volgende jaar’. Het is vooral een voorspellende weerspreuk, geen letterlijk of wetenschappelijk betrouwbare regel.
📜 Oorsprong:
De spreuk behoort tot de oude ‘agrarische weerspreuken’. Boeren verbonden weersverschijnselen zoals donder, regen, vorst en wind aan toekomstige oogsten. De rijmwoorden “dondert” en “honderd” maakten de spreuk gemakkelijk te onthouden en mondeling door te geven.
De gedachte aan een ‘honderdvoudige graanopbrengst’ komt ook in oude en Bijbelse taal voor, maar een rechtstreeks Bijbels ontstaan van deze specifieke spreuk is niet aantoonbaar.
✍️ Auteur:
Er is ‘geen bekende individuele auteur’. Het is een ‘anoniem volksgezegde’, ontstaan en overgeleverd binnen de mondelinge boerentraditie. In latere verzamelingen van spreekwoorden en weerspreuken kan het zijn opgetekend, maar de samensteller daarvan is niet noodzakelijk de bedenker.
Maandspreuken:
2. Door al deze mooie tekenen zijn de septemberdagen hier. Met het beste weer van de zomer en het beste van de herfst.
The lines describe ‘September as a pleasant meeting point between summer and autumn’:
– “Lovely tokens”:
means the beautiful signs of the changing season—ripening fruit, goldenrod, asters, grapes, butterflies, and browning corn.
– “Summer’s best of weather”:
refers to the lingering warmth and sunshine.
– “Autumn’s best of cheer”:
suggests the color, abundance, harvest, and refreshing spirit of fall.
The quotation celebrates September not as an ending, but as a season combining the finest qualities of both summer and autumn.
✍️ Author and origin:
The quotation is correctly attributed to Helen Hunt Jackson (1830–1885), an American poet, novelist, and advocate for Native American rights.
It is the final stanza of her poem: “September”:
> By all these lovely tokens
> September days are here,
> With summer’s best of weather,
> And autumn’s best of cheer.
The preceding stanzas list the “tokens” of September:
yellow goldenrod, ripening corn and apples, blue gentians, milkweed silk, asters, grapes, and yellow butterflies.
📚 Context:
This is ‘a poetic quotation rather than an old proverb or anonymous saying’. It comes from Jackson’s nineteenth-century nature poetry and reflects her close observation of seasonal changes. The poem has appeared in collections of her work, including posthumous editions of her poems.
3. Hoe slim komt september binnen, als een race-optreden, helemaal in stijl, geen verwarring.
De zin personifieert ‘september’ als iets dat snel, elegant en vastberaden aanbreekt.
– “Slim”:
betekent zowel “snel” als “stijlvol”.
– Een “raceboot”:
is een lange, smalle roeiboot die ontworpen is voor snelheid. De bemanning beweegt in perfecte coördinatie, waardoor de boot soepel en doelgericht vooruit lijkt te glijden.
– “Alleen maar stijl, geen verwarring”:
suggereert dat september een frisse, onmiskenbare entree maakt – vaak geassocieerd met schonere lucht, koelere ochtenden, veranderend licht en het geordende gevoel van de vroege herfst.
In eenvoudigere bewoordingen:
‘September komt aan met snelheid, gratie en een duidelijk doel.’
✍️ Auteur en herkomst:
Het citaat wordt ‘algemeen toegeschreven aan de Amerikaanse schrijfster Eleanor Clark (1913-1996)’, bekend om haar elegante reisverhalen en beschrijvende schrijfstijl, waaronder ‘Rome and a Villa’ en het met de National Book Award bekroonde ‘The Oysters of Locmariaquer’.
De meeste citatenverzamelingen vermelden de zin echter ‘zonder een boek, essay, publicatiedatum of paginanummer te vermelden’. Bijgevolg:
– Eleanor Clark is de geaccepteerde/gangbare toeschrijving.
– De ‘exacte primaire bron van het citaat blijft onzeker’, tenzij deze kan worden gevonden in een geverifieerde editie van haar werk.
– Beweringen dat het citaat uit een bepaald boek komt, moeten daarom met de nodige voorzichtigheid worden behandeld, tenzij vergezeld van een pagina- of hoofdstukvermelding.
📝 Een opmerking over interpunctie:
Het wordt vaak afgedrukt als:
> “How smartly September comes in, like a racing gig, all style, no confusion.”
— Eleanor Clark
De komma’s creëren een snel, vloeiend ritme dat de soepele beweging van de raceboot nabootst.
4. September is aangebroken, het is van haar. Wiens vitaliteit een sprong maakt in de herfst, wiens natuur de voorkeur geeft aan bomen zonder bladeren en een vuur in de open haard.
– “September is gekomen, het is van haar”
– September behoort toe aan de vrouw van wie hij houdt, omdat het seizoen bij haar temperament past.
– “Wiens vitaliteit oplaait in de herfst”
– In tegenstelling tot mensen die verwelken als de zomer ten einde loopt, komt zij tot leven als het kouder en donkerder wordt; de herfst geeft haar energie in plaats van haar te bedroeven.
– “Wiens aard de voorkeur geeft aan / Bomen zonder bladeren en een vuur in de open haard”
– Ze voelt zich aangetrokken tot soberheid en innerlijkheid: kale takken in plaats van weelderig groen, de warmte van een haardvuur in plaats van het open zomerlicht. Het suggereert iemand die schoonheid vindt in soberheid en zich naar binnen keert naarmate het jaar zich naar binnen keert.
In bredere zin werken de regels op twee niveaus tegelijk: intens persoonlijk (een ode aan het temperament van een bepaalde vrouw) en subtiel symbolisch voor de overkoepelende stemming van het gedicht: Europa in 1938 was ook een wereld van “bomen zonder bladeren”, die zich voorbereidde op iets kouders.
Oorsprong:
De regels openen een gedeelte van “Autumn Journal”, een lang gedicht dat MacNeice in realtime schreef gedurende de herfst van 1938, tegen de achtergrond van de Münchencrisis en de aanloop naar de Tweede Wereldoorlog. Het verweeft het persoonlijke leven (een liefdesaffaire, herinneringen, het alledaagse Londen) met publieke gebeurtenissen (de Spaanse Burgeroorlog, de dreiging van oorlog in Europa). De passage ging over de schilderes Nancy Coldstream, die MacNeice eerder in de jaren dertig had ontmoet en met wie ze een relatie had, die in feite in diezelfde herfst ten einde liep.
De passage gaat verder direct na de geciteerde regels:
> “Dus geef ik haar deze maand en de volgende / Hoewel mijn hele jaar van haar zou moeten zijn, die al / Zoveel dagen ondraaglijk of verward heeft gemaakt / Maar zoveel meer zo gelukkig. Die een geur op mijn leven heeft achtergelaten, en mijn muren / Steeds weer heeft laten dansen met haar schaduw / Wiens haar verstrengeld is in al mijn watervallen / En heel Londen bezaaid is met herinnerde kussen.”
Auteur:
Louis MacNeice (1907–1963), Ierse dichter, uit *Autumn Journal* (1938).
5. Hallo september, je bent gearriveerd en ik zit nog steeds vast in de herinneringen van afgelopen herfst.
Het gezegde drukt ‘nostalgie en emotionele gehechtheid aan het verleden’ uit. September kondigt de komst van een nieuwe herfst aan, maar de spreker blijft mentaal en emotioneel verzonken in herinneringen aan de vorige herfst – mogelijk herinneringen aan liefde, verlies of een belangrijke levenservaring.
Het suggereert dat ‘de tijd en de seizoenen zijn voortgeschreden, maar de spreker is nog niet volledig verder gegaan’.
📜 Oorsprong en auteur:
Er is ‘geen betrouwbaar gedocumenteerde auteur of originele gepubliceerde bron’ voor deze exacte formulering. Het lijkt een ‘modern anoniem citaat’ te zijn, waarschijnlijk verspreid via sociale media, blogs en bijschriften met een herfstthema.
Tenzij het kan worden herleid tot een eerder boek, gedicht of geverifieerd bericht, kan het het beste worden toegeschreven aan:
> ‘Anoniem’
Het kan ook een vertaalde of geparafraseerde zin zijn in plaats van een citaat uit een erkend literair werk.
6. De oude melancholie aan het einde van de zomer zit me op de hielen. Er is geen school om naar terug te gaan; geen enkel detail van mijn leven zal veranderen vanaf september; toch voel ik nog steeds de oude angst.
De passage beschrijft de aanhoudende angst die gepaard gaat met het einde van de zomer en de nadering van september:
– Als kind of leerling betekende september de terugkeer naar school, nieuwe routines en spanning.
– Hoewel Frankie niet langer naar school hoeft te gaan – of naar een concrete verandering – roept haar geest en lichaam nog steeds die bekende seizoensgebonden angst op.
– “Knabbelt aan mijn hielen”:
personifieert melancholie als iets dat je op de hielen zit en aanhoudend aanwezig is.
– De herhaling van “oud”:
suggereert een emotionele reactie die lang geleden is aangeleerd en die elk jaar automatisch terugkeert.
Kortom:
het drukt uit hoe ‘seizoensovergangen herinneringen en gevoelens kunnen oproepen, zelfs als de oorspronkelijke reden voor die gevoelens niet meer bestaat’.
📚 Auteur en oorsprong:
Deze passage is van de Ierse romanschrijfster Sara Baume. Het komt voor in haar roman “A Line Made by Walking” uit 2017.
De woorden worden uitgesproken door ‘Frankie’, de fictieve vertelster van de roman, die zich heeft teruggetrokken in de landelijke bungalow van haar overleden grootmoeder, worstelend met depressie en onzekerheid. Het moet daarom worden opgevat als een literaire observatie van Baume, uitgedrukt via haar personage, en niet als een traditioneel spreekwoord of een gevestigde uitspraak.
7. Gelukkig september! Moge deze maand gevuld zijn met zonnige dagen, gelach en veel liefde.
De spreuk drukt een warme wens uit voor de maand september:
– “Zonnige dagen”:
symboliseren geluk, hoop en aangename ervaringen.
– “Lachen”:
staat voor vreugde en goede tijden.
– “Veel liefde”:
verwijst naar genegenheid, vriendschap en emotionele warmte.
Over het algemeen betekent het:
“Ik hoop dat september je geluk, vreugdevolle momenten en liefde brengt.”
📜 Oorsprong:
Dit lijkt een ‘moderne seizoensgroet’ te zijn, die vaak wordt gedeeld op sociale media, wenskaarten en inspirerende websites. Het is niet bekend of het afkomstig is van een historisch gedicht, boek of toespraak.
✍️ Auteur:
Er is ‘geen betrouwbaar geïdentificeerde auteur’.
Tenzij het gekoppeld is aan een verifieerbare originele publicatie, moet het worden vermeld als:
> ‘Anoniem’ of ‘Auteur onbekend’
