- Septemberregen op het zaad, komt het boerke wel te staad.
> Regen in september is gunstig voor pas gezaaide gewassen en komt de landbouwer dus goed van pas.
September was traditioneel een belangrijke zaaiperiode voor onder meer wintergraan. Voldoende regen zorgde ervoor dat het zaad kon ontkiemen en zich vóór de winter kon ontwikkelen.
– “boerke”:
verklein- of dialectvorm van’boer’
– “te staad”:
rijmende of gewestelijke vorm van ’te stade’
– “te stade komen”:
van nut zijn, helpen, goed van pas komen
📜 Oorsprong:
Het betreft een oude ‘Nederlandse of Vlaamse landbouw- en weerspreuk’. Zulke spreuken ontstonden uit praktische waarnemingen van boeren en werden meestal mondeling van generatie op generatie doorgegeven. De formulering met “boerke” en “staad” wijst waarschijnlijk op een Zuid-Nederlandse, mogelijk Vlaamse of Brabantse overlevering.
De spreuk voorspelt overigens niet zozeer het weer, maar beschrijft het gunstige effect ervan.
✍️ Auteur:
Er is ‘geen bekende individuele auteur’.
De spreuk behoort tot de ‘anonieme volksoverlevering’. Hij kan later in spreukenboeken, volkskalenders of almanakken zijn opgetekend, maar dat maakt de samensteller daarvan niet de oorspronkelijke auteur.
Een modernere formulering zou zijn:
> ‘Septemberregen op het zaaigoed komt de boer goed van pas.’
2. De muis in het akkerland geeft een gouden tand.
„De muis in het akkerland geeft een gouden tand” is voor zover bekend geen algemeen erkend Nederlands spreekwoord of gezegde.
De formulering komt niet voor in de gangbare spreekwoordenverzamelingen en er is geen betrouwbare historische bron of vaste betekenis aan verbonden.
De zin klinkt als een poëtische of symbolische spreuk. Mogelijke interpretaties zijn:
– zelfs iets kleins en onaanzienlijks — de muis — kan iets waardevols opleveren;
– een vruchtbaar akkerland brengt rijkdom voort, zelfs voor dieren die van de oogst leven;
– de „gouden tand” kan verwijzen naar graankorrels of naar de geel-oranje snijtanden van muizen en andere knaagdieren.
Dit zijn echter ‘interpretaties’, geen vastgelegde betekenissen.
Oorsprong:
Onbekend; mogelijk een moderne, regionale of zelfbedachte spreuk, dan wel een verbastering van een andere uitdrukking.
Auteur:
‘Er is geen bekende auteur aan toe te schrijven.’ Echte volksspreekwoorden hebben doorgaans overigens geen individuele auteur.
Zonder de vindplaats — bijvoorbeeld een boek, gedicht, lied of familietraditie — kan de herkomst niet nauwkeuriger worden vastgesteld.
Maandspreuken september:
3. Enkele van de zeldzaamste dagen van het jaar vallen in september, dagen waarop het comfortabel koel is maar bruist van leven.
De uitspraak viert het bijzondere karakter van bepaalde dagen in september:
– De drukkende zomerhitte is voorbij, waardoor het weer aangenaam koel is.
– De natuur is nog volop in beweging: vogels, insecten, planten en herfstkleuren zorgen voor een gevoel van energie.
– “Zeldzaamst” (rarest) duidt op iets uitzonderlijks of kostbaars, niet letterlijk op dagen die zelden op de kalender voorkomen.
– Het typeert september als een kortstondig evenwicht tussen de vitaliteit van de zomer en de koelte van de herfst.
✍️ Auteur:
Het citaat wordt doorgaans toegeschreven aan Hal Borland (1900–1978), een Amerikaanse schrijver, journalist en natuurkenner die bekendstond om zijn beschouwingen over de seizoenen.
📚 Herkomst:
De uitspraak is veelal terug te voeren op Borlands teksten over de natuur en de seizoenen, met name in “Sundial of the Seasons*”(1964),
een verzameling van zijn columns over het buitenleven, waarvan er vele oorspronkelijk in “The New York Times” verschenen.
Het gaat hier dus niet om een oud spreekwoord, maar om een literaire observatie over de vroege herfst. De exacte formulering kan per citatenverzameling enigszins verschillen.
4. De bruine bladeren vielen naar beneden. Herinner september in de regen. De zon verdween als een stervende barnsteen.
These lines evoke a ‘nostalgic memory of love during a rainy September’:
“The leaves of brown came tumbling down”:
– describes autumn and suggests change or an ending.
– “The sun went out”:
– creates a feeling of sadness, as though happiness or love has faded.
– “Like a dying ember”:
– compares the fading sunlight—and metaphorically the romance—to the last glow of a dying fire.
– Overall, the imagery conveys ‘melancholy, lost love, and remembrance’.
> The correct word is “ember,” not “amber.”
An ember is a fading piece of burning coal or wood.
🎵 Origin and authors:
The quotation comes from the song “September in the Rain”, published in 1937*.
– Lyrics: Al Dubin
– Music: Harry Warren
– Introduced by:
James Melton in the Warner Bros. film “Melody for Two” (1937)
The standard lyric is:
> “The leaves of brown came tumbling down, remember,
> In September, in the rain.
> The sun went out just like a dying ember,
> That September in the rain.”
The song later became a popular standard and was recorded by many performers, including Dinah Washington, Frank Sinatra, and The Beatles.
