September
De negende maand van het jaar in de Gregoriaanse kalender, maar historisch gezien heeft deze maand een fascinerende achtergrond die terugverwijst naar het oude Rome.
Oorsprong van de naam
De naam “September” komt van het Latijnse woord “septem”, wat “zeven” betekent. Dit lijkt verwarrend omdat het nu de negende maand is, maar in de oorspronkelijke Romeinse kalender was September inderdaad de zevende maand. Het Romeinse jaar begon namelijk in maart, waardoor september logischerwijs de zevende maand was.
Historische ontwikkeling
Toen Julius Caesar in 46 v.Chr. de Juliaanse kalender invoerde, werden januari en februari aan het begin van het jaar toegevoegd, waardoor september naar de negende positie verschoof. Ondanks deze verandering behield de maand zijn oorspronkelijke naam.
September als herfstmaand
In de gematigde streken van het noordelijk halfrond markeert september traditioneel het begin van de herfst. Dit komt doordat rond 21-23 september de herfstequinox plaatsvindt – het moment waarop dag en nacht even lang zijn en de herfst astronomisch begint. De natuur begint zich voor te bereiden op de winter: bladeren verkleuren, temperaturen dalen en vele gewassen worden geoogst.
Culturele betekenis
September staat bekend als de maand van nieuwe beginnen, vooral door het begin van het schooljaar in veel landen. Het is ook traditioneel een belangrijke oogstmaand geweest, wat heeft geleid tot vele herfstfestivals en tradities rond deze tijd van het jaar.
De combinatie van de koelere temperaturen, kortere dagen en de karakteristieke herfstsfeer maken september tot een overgangsmmaand die het einde van de zomer en het begin van een nieuw seizoen symboliseert.
- Als Sint Giel ( 1 sept. ) blaast op de horen, boerkens, zaait dan uw koren.
> ‘Wanneer het Sint-Gillisdag is — 1 september — is het tijd voor de boeren om hun graan te zaaien.’
Uitleg per deel:
– Sint Giel / Sint-Gillis:
verwijst naar Sint-Gillis of Sint-Egidius, wiens feestdag op 1 september valt.
– “blaast op de horen”:
beeldspraak voor een ‘sein geven’ of ‘aankondigen’. Alsof Sint-Gillis met een hoorn het startsein geeft.
– “boerkens”:
dialectaal/verkleinend voor ‘boertjes/boeren’.
– “zaait dan uw koren”:
begin dan met het zaaien van graan, vooral wintergraan.
Kort gezegd:
‘rond 1 september begint volgens de oude landbouwkalender de zaaitijd voor bepaald graan.’
🧭 Oorsprong:
Dit gezegde is een ‘oude landbouw- of boerenwijsheid’, verbonden met de ‘heiligenkalender’. In vroegere eeuwen gebruikten boeren vaak feestdagen van heiligen als geheugensteun voor landbouwtaken.
Voorbeelden daarvan zijn:
– rond Sint-Jan: hooien of oogsten;
– rond Sint-Michiel: einde van het pachtjaar;
– rond Sint-Gillis: begin van de zaaitijd.
De spreuk komt vermoedelijk uit de ‘Zuid-Nederlandse/Vlaamse volkscultuur’, wat te zien is aan woorden als “boerkens” en “Sint Giel”. Zulke spreuken werden mondeling doorgegeven en later opgetekend in almanakken, spreukenverzamelingen en volkskundige werken.
👤 Auteur: Er is ‘geen bekende auteur’.
Het is een ‘anoniem volksgezegde’ of ‘boerenweerspreuk’. Zulke spreuken zijn ontstaan uit praktische ervaring, traditie en mondelinge overlevering, niet uit het werk van één schrijver.
2. Als het op Sint Gielis ( 1 sept. ) regent, zal het lang blijven aanhouden.
– Als het ‘op 1 september’ regent, dan verwacht men dat het ‘nog lange tijd nat en regenachtig’ zal blijven.
– Het is dus een weerspreuk:
een volkswijsheid die op basis van een bepaalde kalenderdag het latere weer probeert te voorspellen.
Kort gezegd:
> ‘Regen op Sint-Gielis voorspelt volgens de volksweerkunde een aanhoudende natte periode.’
🌾 Oorsprong:
De spreuk komt uit de ‘volksweerkunde’ en de ‘agrarische traditie’.
Vroeger waren boeren sterk afhankelijk van het weer. Daarom koppelde men waarnemingen aan vaste dagen op de kalender, vaak aan ‘heiligendagen’. Sint-Gielis, op ‘1 september’, valt rond het begin van de nazomer en de overgang naar de herfst. Regen rond die tijd werd gezien als teken dat een natter herfstweerpatroon kon aanhouden.
De naam Sint-Gielis verwijst naar:
– Sint-Gillis
– ook bekend als Sint-Egidius
– een heilige uit de vroege middeleeuwen
– zijn feestdag is 1 september
✍️ Auteur: Er is ‘geen bekende individuele auteur’.
Dit soort gezegden zijn meestal:
– ‘anoniem’
– mondeling overgeleverd
– ontstaan onder boeren en plattelandsbewoners
– later opgetekend in verzamelingen van spreekwoorden en weerspreuken
De auteur is dus niet Sint-Gielis zelf, maar de spreuk behoort tot de ‘anonieme volkswijsheid’.
3. Is het 1 september mooi weer, de herfst zal mooi zijn evenzeer.
– Als het op ‘1 september’ mooi, droog of zonnig weer is, dan zou volgens de volkswijsheid ook de ‘rest van de herfst’ aangenaam verlopen.
– Het is dus een ‘weerspreuk’:
een rijmende voorspelling op basis van een bepaalde kalenderdag.
In eenvoudiger Nederlands:
> ‘Mooi weer op 1 september voorspelt een mooie herfst.’
🍂 Oorsprong:
Deze spreuk hoort bij de traditionele ‘volksweerkunde’ of ‘boerenwijsheid’.
Kenmerken daarvan zijn:
– Ze ontstond in een tijd waarin boeren sterk afhankelijk waren van het weer.
– Men lette op bepaalde dagen in het jaar om het verdere seizoen te voorspellen.
– Zulke spreuken werden mondeling doorgegeven en later ook opgenomen in almanakken en volkskalenders.
– ‘1 september’ is bovendien het begin van de ‘meteorologische herfst’, waardoor die datum symbolisch goed past bij een voorspelling over de herfst.
De spreuk is dus geen wetenschappelijke weersvoorspelling, maar een vorm van traditionele seizoenswijsheid.
✍️ Auteur:
Er is ‘geen bekende auteur’ van dit gezegde.
Het is een ‘anonieme volksweerspreuk’, ontstaan uit mondelinge overlevering. Zoals veel weerspreuken is ze waarschijnlijk door generaties heen aangepast om beter te rijmen en makkelijker te onthouden.
4. Is het schoon met Sint Giel ( 1 sept. ), ’t zal zijn tot aan Sint Michiel ( 29 sept. ).
– ‘Als het mooi weer is op Sint-Giel’, dus rond ‘1 september’,
– dan zal het mooie weer volgens de volkswijsheid ‘aanhouden tot Sint-Michiel’, op ’29 september’.
Kort gezegd:
> ‘Mooi weer op 1 september voorspelt een mooie septembermaand.’
Hier betekent “schoon”:
mooi, helder, droog of aangenaam weer.
📅 Wie zijn Sint Giel en Sint Michiel?
🧔 Sint Giel — 1 september
– Sint Giel is een volksnaam voor Sint-Gillis of Sint-Egidius.
– Zijn feestdag valt op 1 september.
– Hij was een vroegmiddeleeuwse kluizenaar en heilige.
👼 Sint Michiel — 29 september
– Sint Michiel is de aartsengel Michaël.
– Zijn feestdag is 29 september, ook bekend als ‘Michaëlmas’.
– Die datum gold vroeger vaak als een belangrijk moment in het landbouwjaar: einde van de oogsttijd, begin van de herfstperiode.
🌾 Oorsprong:
Dit is een ‘oude weerspreuk’ of ‘volksweerspreuk’.
– Ze komt uit de ‘landelijke en agrarische volkscultuur’.
– Zulke spreuken werden gebruikt om het weer te voorspellen op basis van vaste kalenderdagen en heiligendagen.
– Boeren letten sterk op het weer rond bepaalde feestdagen, omdat dat belangrijk was voor oogst, zaaien, drogen en opslag.
De spreuk past in een bredere traditie van weerspreuken zoals:
> “Regent het op Sint-Jan, dan regent het zes weken lang.”
of:
> “Zoals het weer op Sint-Medard is, zo blijft het nog veertig dagen.”
✍️ Auteur: Er is ‘geen bekende auteur’.
Het gezegde is:
– ‘anoniem’;
– ontstaan in de ‘mondelinge overlevering’;
– later opgetekend in verzamelingen van spreekwoorden, volkswijsheden en almanakken.
Met andere woorden:
het is geen citaat van één schrijver, maar een ‘volksgezegde’ dat door generaties is doorgegeven.
5. ’t Weer dat Sint Gillis biedt, eindigt voor vier weken niet.
– Het weer op Sint-Gillisdag zou nog ongeveer ‘vier weken aanhouden’.
– Met andere woorden:
als het op die dag mooi, nat, koud of winderig is, dan verwacht men dat hetzelfde weertype nog een tijd blijft duren.
In modern Nederlands:
> ‘Het weer dat Sint-Gillis brengt, duurt nog vier weken voort.’
📅 Wie of wat is Sint Gillis?
Sint Gillis, ook wel Sint Egidius of Saint Giles, is een heilige uit de christelijke traditie.
– Zijn feestdag valt op 1 september.
– Die datum ligt aan het begin van de meteorologische herfst.
– Daarom werd deze dag vroeger vaak gebruikt als ‘weersvoorspellende datum’ in de volksweerkunde.
🌾 Oorsprong:
Dit gezegde komt uit de ‘volksweerkunde’ of ‘boerenwijsheid’.
Vroeger hadden boeren geen moderne weersvoorspellingen. Ze letten daarom op:
– heiligendagen,
– maanstanden,
– windrichting,
– regen of droogte,
– gedrag van dieren,
– veranderingen in de natuur.
Sint-Gillisdag was zo’n vaste datum waarop men het weer observeerde om voorspellingen te doen voor de komende weken.
✍️ Auteur:
Er is ‘geen bekende auteur’ van dit gezegde.
Het is een ‘anoniem volksgezegde’ dat mondeling is overgeleverd en later in spreuken- en almanakkenverzamelingen is opgetekend.
6. Het weder van Sint Aegidius blijft 4 weken aanhouden.
– Het weer op ‘Sint-Aegidiusdag’ zou volgens de volkswijsheid nog ‘ongeveer vier weken’ hetzelfde blijven.
– Sint Aegidius, ook bekend als Sint-Gillis, wordt herdacht op 1 september.
– Dus:
is het op 1 september zonnig, regenachtig, koud of warm, dan zou dat weertype zich volgens het gezegde nog een maand voortzetten.
In modern Nederlands zou men zeggen:
> “Het weer op Sint-Gillis blijft vier weken aanhouden.”
Oorsprong 📜:
Dit gezegde is een ‘weerspreuk’ of ‘boerenwijsheid’.
– Zulke spreuken ontstonden in een tijd waarin boeren sterk afhankelijk waren van het weer.
– Men koppelde weersverwachtingen vaak aan ‘heiligendagen’ uit de kerkelijke kalender.
– Sint Aegidius / Sint-Gillis valt op 1 september, het begin van de nazomer en de overgang naar de herfst.
– Het gezegde weerspiegelt de gedachte dat het weerbeeld rond die datum bepalend kan zijn voor de komende weken.
Vergelijkbare weerspreuken bestaan ook rond andere heiligendagen, zoals Sint-Jan, Sint-Medardus of Sint-Margriet.
Wie was Sint Aegidius? ⛪
– Sint Aegidius, in het Frans Saint Gilles, was een christelijke heilige.
– Hij leefde vermoedelijk in de ‘7e eeuw’.
– Hij wordt vaak voorgesteld als kluizenaar of abt.
– Zijn feestdag is 1 september.
Auteur ✍️:
Er is ‘geen bekende auteur’ van dit gezegde.
Het is een vorm van:
– ‘volkswijsheid’
– ‘mondelinge overlevering’
– ‘boerenweerspreuk’
De spreuk is dus niet geschreven door Sint Aegidius zelf, maar is later door het volk verbonden aan zijn feestdag.
7. Is Sint Aegidius heet, ’t geeft schone herfst met zweet.
– Als het op ‘Sint-Aegidiusdag’ warm of heet is,
– dan voorspelt dat volgens de volkswijsheid een ‘mooie, warme herfst’.
– “Met zweet” benadrukt dat die herfst niet alleen mooi, maar ook ‘zacht of zelfs zweterig warm’ zal zijn.
In hedendaags Nederlands:
> ‘Als het op Sint-Aegidiusdag heet is, volgt er een mooie, warme herfst.’
Wie is Sint Aegidius? ⛪
Sint Aegidius, ook bekend als Sint-Gillis of Saint Giles, was een vroegmiddeleeuwse heilige, vermoedelijk uit de 7e of 8e eeuw.
– Zijn feestdag valt op 1 september.
– Die datum ligt aan het begin van de meteorologische herfst.
– Daarom werd Sint-Aegidiusdag in volksweerkunde gebruikt als ‘voorspellende dag’ voor het herfstweer.
Oorsprong 🌾:
Dit gezegde is een ‘oude weerspreuk’ of ‘boerenwijsheid’ uit de Nederlandstalige volkscultuur, vooral bekend in Nederland en Vlaanderen.
Zulke spreuken ontstonden uit:
– waarnemingen van boeren en landarbeiders;
– het ritme van de landbouwkalender;
– heiligendagen als geheugensteun;
– het idee dat het weer op een bepaalde dag iets zegt over de komende periode.
De spreuk hoort dus bij de traditionele ‘volksweerkunde’.
Auteur ✍️:
Er is ‘geen bekende individuele auteur’.
Het gezegde is:
– ‘anoniem’;
– ontstaan in de ‘volksmond’;
– mondeling doorgegeven;
– later opgenomen in verzamelingen van spreekwoorden, weerspreuken en boerenwijsheden.
8. Is het op St. Egidus ( 1 sept. ) heet, het geeft een schone herfst met zweet.
Dit is een ‘weerspreuk’. In modern Nederlands betekent het:
> ‘Als het op 1 september, de feestdag van Sint-Egidius, warm is, dan volgt er een mooie, warme herfst.’
Met “een schone herfst met zweet” wordt bedoeld:
– een ‘mooie, zonnige herfst’;
– met nog zoveel warmte dat men er als het ware van ‘blijft zweten’;
– dus een soort ‘nazomer’ of warme herfstperiode.
🌦️ Oorsprong:
De spreuk komt uit de ‘volksweerkunde’ of ‘boerenwijsheid’. Vroeger koppelden boeren en buitenmensen weersverwachtingen vaak aan ‘heiligendagen’ op de kalender.
Sint-Egidius, ook bekend als Sint-Gillis of Saint Giles, heeft zijn feestdag op 1 september. Dat moment valt aan het begin van de meteorologische herfst en was daarom geschikt als herkenningspunt voor voorspellingen over het komende najaarsweer.
Vergelijkbare spreuken bestaan ook in andere Europese talen, vooral in Duitse en Vlaamse tradities, bijvoorbeeld met de gedachte:
> ‘Als het weer rond Sint-Egidius mooi is, blijft het nog een tijd mooi.’
👤 Auteur:
Er is ‘geen bekende individuele auteur’ van dit gezegde.
Het is een ‘anonieme volkswijsheid’, ontstaan uit mondelinge overlevering en later opgenomen in almanakken, spreukenverzamelingen en volkskundige bronnen.🧑🌾
9. Sint Giel (1 sept.) met zonneschijn, dat zal nog vier weken zijn.
– Als het op Sint-Giel, dus 1 september, zonnig is, dan verwacht men dat het mooie weer nog ongeveer ‘vier weken’ aanhoudt.
– Het is een ‘weerspreuk’:
een volkswijsheid waarmee men vroeger het weer probeerde te voorspellen.
– De datum valt aan het begin van september, rond de overgang van zomer naar herfst. Zonnig weer op die dag werd gezien als teken van een langere nazomer.
📅 Wie of wat is Sint Giel?
Sint Giel is een Nederlandse/volkse naam voor Sint Egidius, ook bekend als Sint-Gillis of Saint Giles.
– Zijn feestdag is 1 september.
– Hij was een vroegmiddeleeuwse heilige, vermoedelijk uit de ‘7e of 8e eeuw’.
– In veel Europese landen werd hij vereerd, en zijn naam komt ook terug in plaatsnamen zoals Sint-Gillis.
🌾 Oorsprong van het gezegde:
De spreuk komt uit de ‘volksweerkunde’ of ‘boerenweerspreuken’.
– Zulke spreuken ontstonden in een tijd waarin boeren sterk afhankelijk waren van het weer.
– Men koppelde waarnemingen aan vaste heiligendagen, omdat die dagen gemakkelijk te onthouden waren.
– Heiligendagen functioneerden als een soort volkskalender.
– De spreuk is waarschijnlijk mondeling overgeleverd in Nederland en Vlaanderen.
De gedachte erachter is dat een stabiele zonnige periode rond begin september soms inderdaad kan wijzen op een aanhoudende nazomer, al is het natuurlijk geen wetenschappelijke weersvoorspelling.
✍️ Auteur:
Er is ‘geen bekende auteur’ van dit gezegde.
Het is een ‘anonieme volkswijsheid’, ontstaan uit mondelinge overlevering. Later zijn zulke spreuken vaak opgenomen in almanakken, volkskundige verzamelingen en kalenders, maar ze hebben meestal geen individuele schrijver.
10. Het weer dat Sint Egidius (1 sept.) biedt, eindigt voor vier weken niet.
Dit is een ‘weerspreuk’.
– Het weer op Sint-Egidiusdag, 1 september, zou volgens de volkswijsheid nog ‘ongeveer vier weken aanhouden’.
– Is het die dag mooi en droog, dan verwacht men nog enkele weken mooi weer.
– Is het nat of guur, dan zou dat eveneens een tijd blijven duren.
Met andere woorden: ‘het weer van 1 september wordt gezien als voorteken voor het weer in de rest van september’.
🧑🌾 Oorsprong:
De spreuk komt uit de ‘volksweerkunde’ en de ‘agrarische traditie’.
Vroeger gebruikten boeren en landarbeiders heiligendagen als herkenbare ijkpunten in het jaar. In plaats van abstracte kalenderdata verwees men vaak naar dagen als:
– Sint-Jan,
– Sint-Maarten,
– Sint-Medardus,
– Sint-Egidius.
Sint Egidius, ook bekend als Sint-Gillis of Saint Giles, heeft zijn feestdag op 1 september. Rond die tijd begon de overgang van zomer naar herfst, een belangrijke periode voor landbouw, oogst en voorbereiding op het najaar.
De spreuk past in een brede Europese traditie van zogenaamde ‘boerenregels’ of ‘weerspreuken’, vergelijkbaar met Duitse en Franse volksgezegden over het weer op bepaalde heiligendagen.
✍️ Auteur:
Er is ‘geen bekende individuele auteur’.
Het gezegde is een ‘anonieme volkswijsheid’ die mondeling werd doorgegeven en later in spreuken- en volkskundige verzamelingen is opgetekend.
11. Met Sint Giels (1 sept.) regen,zal het lang aanhouden en is geen zegen.
Dit is een ‘weerspreuk’.
– Als het op Sint-Gielsdag — 1 september — regent, dan voorspelt dat volgens de volkswijsheid een ‘langdurige natte periode’.
– Die regen wordt gezien als “geen zegen”, omdat begin september traditioneel een belangrijke periode was voor:
– het binnenhalen van oogst,
– het drogen van hooi of graan,
– fruitpluk,
– voorbereidingen voor de herfst.
Kort gezegd:
> ‘Regen op 1 september zou wijzen op aanhoudend slecht weer, wat nadelig is voor de landbouw.’
Oorsprong:
De spreuk komt uit de ‘agrarische volksweerkunde’ van de Lage Landen en/of bredere West-Europese traditie.
Vroeger koppelde men weersverwachtingen vaak aan ‘heiligendagen’. Omdat veel mensen geen kalenderdata gebruikten zoals wij nu, verwees men naar dagen als:
– Sint-Jan,
– Sint-Margriet,
– Sint-Laurens,
– Sint-Bavo,
– Sint-Gillis / Sint-Giel.
Sint Giel verwijst naar Sint-Gillis, ook bekend als Sint Egidius of Aegidius. Zijn feestdag valt op 1 september.
Wie was Sint Giel?
Sint-Gillis of Sint-Egidius was volgens de overlevering een ‘kluizenaar en abt’, waarschijnlijk uit de 7e of 8e eeuw. Hij werd vooral vereerd in Frankrijk, Vlaanderen en de Nederlanden.
Zijn naam komt in verschillende vormen voor:
– Sint-Gillis
– Sint-Giel
– Sint-Egidius
– Saint Gilles
– Aegidius
Auteur:
Er is ‘geen bekende individuele auteur’ van dit gezegde.
Het gaat om een ‘anonieme volksweerspreuk’, ontstaan uit mondelinge overlevering onder boeren en plattelandsbewoners. Zulke spreuken werden later vaak opgenomen in:
– almanakken,
– spreukenboeken,
– volkskundige verzamelingen,
– landbouwkalenders.
Opmerking:
Zoals veel weerspreuken is dit geen wetenschappelijke weersvoorspelling. Het weerspiegelt vooral eeuwenoude ervaring en observatie uit de landbouwcultuur. Begin september is vaak een overgangsperiode naar natter herfstweer, waardoor zo’n spreuk begrijpelijk is ontstaan.
Maandspreuken september:
12. Vaarwel, augustus, je was beter. Welkom september, ik wens dat je de beste bent.
– ‘Augustus wordt afgesloten’ met een positieve of dankbare terugblik.
– De spreker vindt dat augustus ‘beter was dan eerdere maanden’ of beter dan verwacht.
– Voor september spreekt de spreker een ‘hoop of wens’ uit:
dat september nóg mooier, beter of succesvoller wordt.
Kort gezegd:
‘men neemt afscheid van een goede maand en hoopt dat de nieuwe maand nog beter wordt.’🌿
Oorsprong 📌:
Dit is ‘geen traditioneel spreekwoord of oud gezegde’ met een vaste historische oorsprong. Het lijkt eerder op een moderne, poëtische of sociale-media-uitdrukking.
Dergelijke zinnen komen vaak voor op:
– Instagram
– Facebook
– WhatsApp-statussen
– Pinterest
– blogs of maandelijkse reflecties
Ze volgen een bekend patroon:
> “Goodbye [month], you were good. Hello [month], please be better.”
Of in het Nederlands:
> “Vaarwel augustus, bedankt voor alles. Welkom september, wees goed voor mij.”
Auteur ✍️:
Er is ‘geen bekende of officiële auteur’ van dit gezegde. Het wordt meestal beschouwd als:
– een ‘anonieme quote’
– een ‘internetspreuk’
– een persoonlijke maandwens of reflectiezin
Taalopmerking 📝:
De formulering “je was beter” klinkt in het Nederlands een beetje onvolledig. Beter dan wat? Natuurlijk is de bedoeling duidelijk, maar natuurlijker zou zijn:
> “Vaarwel augustus, je was goed. Welkom september, ik hoop dat je de beste wordt.”
Of iets mooier geformuleerd:
> “Vaarwel augustus, je was mooi. Welkom september, moge jij nog beter zijn.”
– ‘Moge 1 september je rust en vrede brengen’.
– ‘Moge je je dromen blijven najagen’.
– ‘Moge je doorgaan met doen wat je gelukkig of gepassioneerd maakt’.
– Het is een boodschap van ‘aanmoediging, motivatie en goede wensen’.
Eenvoudiger:
> “Moge 1 september een dag van rust voor je zijn, maar bovenal, moge je je dromen blijven najagen door te doen wat je graag doet.”
📌 Oorsprong:
Dit lijkt geen bekend spreekwoord, traditioneel gezegde of algemeen bekend citaat te zijn. Het klinkt als een persoonlijke boodschap, mogelijk vertaald uit het Spaans of een andere taal.
Het is mogelijk oorspronkelijk geschreven als een groet voor het begin van september, een combinatie van:
– een wens voor rust,
– motivatie om te blijven werken aan een droom,
– aanmoediging om van je passie te genieten.
✍️ Auteur: De auteur is onbekend.
Er is geen duidelijk bewijs dat deze zin toebehoort aan een beroemde schrijver, dichter, filosoof of publieke figuur. Het is hoogstwaarschijnlijk een ‘anonieme motiverende boodschap’ of een persoonlijke opdracht.
✅ Natuurlijke versie:
> “Moge deze eerste dag van september u rust brengen, en bovenal moge u uw dromen blijven waarmaken door te doen wat u graag doet.”
14. Houd er rekening mee dat de zomer daar een rondhangende roddel is, die pas over vertrek begint te praten als september aanbreekt om te gaan.
> Op die plek blijft de zomer zo lang hangen dat hij pas ‘begint’ te verdwijnen als september al bijna voorbij is.
Cable personifieert de seizoenen:
– “zomer”
= iemand die te lang blijft hangen
– “rondhangende roddelaar”
= iemand die blijft hangen, kletst en maar moeilijk weggaat
– “September staat op het punt te vertrekken”
= september staat op het punt te vertrekken, d.w.z. de maand is bijna voorbij
De zin is dus een poëtische manier om te zeggen dat ‘het zomerweer tot ver in september aanhoudt’, vooral in een warm zuidelijk klimaat.
✍️ Auteur: George Washington Cable
– Amerikaanse romanschrijver en schrijver van korte verhalen
– Leefde van 1844 tot 1925
– Vooral bekend om zijn werk over “het Creoolse leven in New Orleans en Louisiana”.
📚 Oorsprong:
Het citaat komt uit Cables roman:
> “The Grandissimes: A Story of Creole Life”
> door George Washington Cable
> Voor het eerst gepubliceerd in boekvorm in 1880
De setting is ‘New Orleans/Louisiana’, wat de verwijzing naar de zomer die tot laat in het jaar aanhoudt verklaart.
📝 In eenvoudigere bewoordingen:
> “In New Orleans laat de zomer zich langzaam gaan; zelfs als september bijna voorbij is, begint hij pas net afscheid te nemen.”
15. In de nacht van 1 september zagen we voor het eerst tekenen dat er inboorlingen in de buurt waren. Er werden branden gezien op het lage land bij Kaap Frederik Hendrik, en bij daglicht zagen we de inboorlingen met onze verrekijkers.
– In de nacht van 1 september 1788 merkten Bligh en zijn bemanning voor het eerst aanwijzingen op dat er inheemse mensen in de buurt waren.
– Ze zagen ‘vuren’ op laaggelegen land in de buurt van “Kaap Frederick Henry”.
Overdag gebruikten ze ‘kijkers’ — waarmee ze ’telescopen’ bedoelden, geen gewone brillen — om de mensen te observeren.
In moderne bewoordingen:
> “In de nacht van 1 september zagen we voor het eerst tekenen dat er Aboriginals in de buurt waren. We zagen hun vuren bij Kaap Frederick Henry, en de volgende ochtend konden we ze door onze telescopen zien.”
🌍 Historische context:
– Plaats:
Bij “Kaap Frederick Henry / Adventure Bay”, Tasmanië
– Datum:
September 1788
– Schip:
HMS “Bounty”
– Doel van de reis:
Naar Tahiti varen, broodvruchtplanten verzamelen en deze naar de West-Indië vervoeren.
– Beschreven bevolking:
Aboriginals uit Tasmanië, tegenwoordig vaak aangeduid als ‘Palawa / Pakana’.
Het woord “inboorlingen” weerspiegelt het koloniale taalgebruik van de 18e eeuw en wordt nu als verouderd of ongepast beschouwd, tenzij het in een historische context wordt geciteerd.
✍️ Auteur en oorsprong:
Auteur: William Bligh
– Britse marineofficier en commandant van de HMS “Bounty”.
Bron:
– “Een reis naar de Zuidzee”
– Volledige titel:
“Een reis naar de Zuidzee, ondernomen in opdracht van Zijne Majesteit, met als doel de broodvruchtboom naar de West-Indië te vervoeren, met het schip de Bounty van Zijne Majesteit”.
– Gepubliceerd: Londen, 1792
🧭 Belangrijke opmerking:
Dit is niet echt een “spreekwoord”. Het is een ‘historische observatie in dagboekstijl’ uit Blighs verslag van de reis met de “Bounty”, waarin hij een van de eerste waarnemingen van Aboriginals uit Tasmanië tijdens die tussenstop beschrijft.
