- Regen op St. Magdaleen (22 juli), dan regent het dagen achter een.
– Als het op 22 juli regent, dan zou er volgens de volkswijsheid een ‘langere regenperiode’ volgen.
– “Dagen achtereen” wil zeggen: ‘meerdere dagen na elkaar’.
– Het is dus een voorspelling van een ‘aanhoudend nat weertype’ rond eind juli.
Kort gezegd:
> Regent het op Maria Magdalena, dan blijft het voorlopig nat.
Oorsprong:
Deze spreuk komt uit de ‘volksweerkunde’ of ‘boerenweerspreuken’. Zulke spreuken ontstonden vooral in een tijd waarin boeren sterk afhankelijk waren van het weer en nog geen moderne weersvoorspellingen hadden.
Kenmerken van de oorsprong:
– Gebaseerd op ‘ervaringen en waarnemingen’ over vele jaren.
– Verbonden met de ‘heiligenkalender’:
Dagen kregen namen van heiligen, zoals Sint-Jan, Sint-Margriet of Maria Magdalena.
– Eind juli is een periode waarin een bepaald weertype soms enkele dagen kan aanhouden, bijvoorbeeld door lagedrukgebieden of zomerse buienperioden.
Er kan ook een symbolische link zijn met ‘Maria Magdalena als wenende boetelinge’. In de christelijke traditie wordt zij vaak afgebeeld met tranen van berouw. Regen op haar feestdag kon daardoor volkskundig met haar “tranen” worden verbonden.
Auteur:
Er is ‘geen bekende auteur’.
Deze spreuk is:
– ‘Anoniem’
– Ontstaan in de ‘mondelinge volkstraditie’
– Later opgetekend in verzamelingen van weerspreuken en volksgezegden.
2. De Hondsdagen (ca. 20 juli t/m 20 augustus) helder en klaar, betekenen een goed jaar. Brengen zij koelte en regen, dan is er weinig hoop op zegen.
Dit is een ‘oude weerspreuk’ of ‘boerenwijsheid’.
– Hondsdagen:
de periode van ongeveer 20 juli tot 20 augustus, traditioneel de warmste tijd van het jaar.
– Als het in die periode ‘helder, zonnig en warm’ is, voorspelt dat volgens de spreuk een ‘goed landbouwjaar’.
– Zijn de Hondsdagen juist ‘koel en regenachtig’, dan zou dat wijzen op een ‘slechte oogst’ of weinig voorspoed.
Kort gezegd:
> ‘Mooi weer tijdens de Hondsdagen = goed jaar; regen en kou = weinig zegen.’
🐕 Oorsprong van de Hondsdagen:
De naam ‘Hondsdagen’ komt niet van honden op aarde, maar van de ‘Hondsster’: ‘Sirius’.
– Sirius is de helderste ster van het sterrenbeeld ‘Grote Hond’.
– In de oudheid verscheen Sirius in de zomer tegelijk met de zon aan de hemel.
– De Grieken en Romeinen verbonden die periode met grote hitte, droogte, ziekte en onweer.
– Vandaar de naam ‘dies caniculares’ in het Latijn:
letterlijk ‘hondsdagen’.
In de volkscultuur werd deze periode later verbonden met allerlei weersvoorspellingen en landbouwverwachtingen.
🌾 Herkomst:
Deze spreuk behoort tot de ‘Nederlandse volksweerkunde’:
– Ze werd vooral gebruikt door ‘boeren en plattelandsbewoners’.
– Zulke spreuken ontstonden uit eeuwenlange observaties van weer, gewassen en oogsten.
– Ze werden mondeling doorgegeven van generatie op generatie.
Er bestaan veel varianten, bijvoorbeeld:
> “Zijn de Hondsdagen helder en klaar, verwacht dan maar een vruchtbaar jaar.”
of:
> “Regent het in de Hondsdagen, dan komt er weinig zegen dragen.”
✍️ Auteur: Er is ‘geen bekende individuele auteur’.
Het gezegde is een ‘anonieme volksweerspreuk’. Het komt dus uit de mondelinge traditie en is niet geschreven door één bepaalde dichter, schrijver of wetenschapper.
3. Brengt Magdaleen ( 22 juli ) regen, dan brengt ze weinig zegen.
– Als het op 22 juli, de feestdag van Maria Magdalena / Sint-Magdaleen, regent,
– dan is dat volgens de volkswijsheid ‘ongunstig voor de oogst’ of het verdere verloop van de zomer.
– Regen rond die tijd kon schade geven aan ‘hooi, graan en veldgewassen’, omdat juli traditioneel een belangrijke periode was voor maaien, drogen en oogsten.
Kort gezegd:
> ‘Regen op Sint-Magdaleendag voorspelt weinig goeds voor boer en oogst.’
📅 Wie is “Magdaleen”?
Met ‘Magdaleen’ wordt bedoeld:
Maria Magdalena, een heilige uit de christelijke traditie.
– Haar feestdag valt op 22 juli.
– In oudere volks- en boerenkalenders werden heiligendagen vaak gebruikt als vaste ijkpunten voor weerverwachtingen en landbouwadvies.
🌾 Oorsprong:
De spreuk komt uit de ‘volksweerkunde’ of ‘boerenwijsheid’ van de Lage Landen.
Kenmerken van zulke spreuken:
– Ze zijn ontstaan uit ‘langdurige waarnemingen van boeren’.
– Ze verbinden het weer met een ‘heiligendag’ uit de kerkelijke kalender.
– Ze werden mondeling doorgegeven en later opgenomen in ‘almanakken, volkskalenders en spreukenverzamelingen’.
– De rijmklank ‘regen / zegen’ maakt de spreuk makkelijk te onthouden.
✍️ Auteur:
Er is ‘geen bekende individuele auteur’.
Dit soort gezegden is meestal:
– ‘anoniem’,
– afkomstig uit de ‘mondelinge volkstraditie’,
– en later pas opgeschreven door verzamelaars van spreekwoorden en weerspreuken.
