- Volgen op St. Gommaris ( 11 okt. ) droge dagen, de zomer zal door veel nat misdragen.
– ‘Als het weer rond Sint-Gommarus (op/na 11 oktober) droog is’, dan wordt ‘een natte periode in de zomer verwacht’ (of: de “zomer” zal later ‘veel te maken krijgen met nat weer’).
– Met andere woorden:
‘Een droog weermoment rond 11 oktober voorspelt ongunstig (te nat) weer in het volgend jaar.
> Let op:
De formulering “de zomer … misdragen” is een ouderwetse manier om te zeggen dat de zomer ‘slecht/ongunstig’ zal verlopen, doordat het te nat zal zijn.
Oorsprong 📜:
– Dit is een ‘weerspreuk / boerenwijsheid’ uit het Nederlandse/Vlaamse volksgeloof.
– Ze hangt samen met het idee van ‘jaarlooppatronen’:
Specifieke kalenderdagen (zoals 11 oktober – St. Gommarus) zouden een signaal geven voor het weer later.
– Zulke spreuken zijn vaak afkomstig uit:
– ‘mondelinge overlevering’ (waarnemingspraktijk door landbouwers),
– latere ‘kalender- en weerboeken’ waar ze werden opgetekend.
⚠️ Exacte bron (welke streek, welk boek, welke druk) is niet eenduidig zonder extra context of een specifieke overleveringslijst.
Auteur 👤:
– Voor dit soort weer- en kalendergezegden geldt meestal:
‘Er is geen individuele auteur bekend’.
– Het zijn ‘collectieve volksuitspraken’ die door de tijd heen zijn doorgegeven en later in compilaties zijn terechtgekomen.
St. Gommaris (11 okt.) ℹ️:
– Sint-Gommarus (Gommarus/ Gummarus) wordt in de volkskalender verbonden met weersduiding.
– Veel “Sint”-dagen hebben in die traditie een eigen weerbetekenis.
2. Is oktober dan gekomen, blad vliegt van de bomen.
– Zodra ‘oktober’ is aangebroken, ‘vallen de bladeren’ en wordt het herfstweer duidelijk.
– Met andere woorden: het gezegde verwijst naar de ‘natuurlijke overgang naar de herfst’.
📜 Oorsprong:
– Dit is een ‘klassiek Nederlands herfstgezegde/spreekwoord’ dat rechtstreeks op de ‘seizoenswaarneming’ is gebaseerd.
– Zulke gezegden komen vaak uit:
– ‘volkswijsheid’ (waarnemingen door boeren en gewone mensen),
– ‘kalender- en weertradities’,
– vroege Nederlandse ‘spreukenboeken’ en mondelinge overlevering.
– Let op:
Er is meestal ‘geen één vaste oorsprong’ (datum/streek) bekend zoals bij een auteur die het letterlijk bedacht.
✍️ Auteur:
– Voor dit specifieke gezegde is ‘geen bekende auteur’ (geen individu aanwijsbaar).
– Het wordt doorgaans beschouwd als ‘anoniem volksgebruik’:
Een uitspraak die in de loop van tijd is overgenomen.
🧩 Extra context (waarom juist oktober?):
– In Nederland (en vergelijkbare streken) zie je rond oktober vaak:
– ‘bladval’ versnellen,
– afkoeling en meer wind,
– minder groen en meer herfstkleuren.
3. Volgen op Gommarus ( 11 okt. ) natte dagen, er volgt een zomer met veel nette dagen.
– Als er ‘na 11 oktober (Gommarusdag)’ ‘natte/regenachtige dagen’ komen, dan wordt daarna een periode verwacht met ‘veel “goede/heldere” dagen’—dus alsof het nog ‘een soort zomer’ wordt.
👉 Met andere woorden:
‘Regen rond begin oktober:
→ kans op zonnig, beter weer later in het najaar.
Oorsprong 📜 :
– Het gezegde is een ‘weer-spreuk’ uit de traditie van ‘koppelings- en kalenderweerspreuken’ (zoals “als het op Sint-… regent…”).
– De term “Gommarus” verwijst naar een ‘heilige-dag’ in de katholieke kalender:
‘Gommarus (11 oktober)’.
– Dit soort spreuken werd in Vlaanderen/Nederland vooral ‘mondeling overgeleverd’ en later opgetekend in verzamelingen van volksweerwijsheden.
Auteur ✍️ :
– ‘Een specifieke auteur is niet eenduidig bekend.’
– De spreuk behoort tot het domein van ‘folklore/volksweerwijsheid’, waardoor ze doorgaans ‘niet aan één persoon’ wordt toegeschreven.
– Je vindt dit soort gezegden vaak terug in ‘spreuken- en weerspreukenbundels’ (samengesteld door onbekende of anonieme verzamelaars), in plaats van als werk van één bekende auteur.
Opmerkingen & varianten 🌦️:
– Er bestaan vaak lichte varianten in formulering (“natte dagen” / “regenachtige dagen” / “zomer met nette dagen”).
– “Nette dagen” wordt in dit kader meestal begrepen als ‘heldere, rustige en relatief aangename dagen’.
4. Treedt Gommarus ( 11 okt. ) met droogte in, de zomer zal nat zijn in het begin.
– Als het ‘op/ rond 11 oktober (Sint-Gommarus-dag)’ ‘droog’ is,
– dan zal de ‘zomer daarna’ (volgens de volksverwachting) ‘aan het begin nat weer’ brengen.
📌 Met andere woorden:
Men gebruikt het weer rond ‘Gommarus’ als voorspelling voor het weer rond ‘het begin van de zomer’.
📜 Oorsprong:
Dit soort uitspraken komt uit de ‘volksmeteorologie’ (weerwijsheid uit de kalendertraditie), waarbij men met ‘heiligendagen’ (zoals Sint-Gommarus) weerpatronen probeert te verklaren of te voorspellen.
– “Gommarus” verwijst naar Sint-Gommarus (± 11 oktober).
– De gewoonte om aan heiligendagen weerverwachtingen te koppelen is typisch voor de ‘Nederlandse/Vlaamse weerkalendercultuur’.
– Zulke spreuken zijn vaak ontstaan uit ‘waarnemingen’ die later als regelmaat werden overgeleverd.
✍️ Auteur:
Er is ‘geen eenduidige bekende auteur’.
– Dit gezegde is ‘anoniem overgeleverd‘ als ‘spreuk/rijmpje’ binnen de volksmond.
– Je vindt het doorgaans in ‘weerkalenders’ en verzamelingen van ‘spreuken’ i.p.v. als werk van één specifieke schrijver.
🌤️ Extra (praktische duiding):
– “Met droogte in” = als de dag start met droog weer (geen regen).
– “De zomer zal nat zijn in het begin” = het begin van de eerstvolgende zomerperiode wordt volgens de spreuk als nat voorspeld.
5. Sint Gomaruszomer.
Een Vlaamse zegswijze om aan te geven dat ‘iets op/ rond een bepaalde (meestal warme) periode’ gebeurt, vaak met de gedachte aan “de nazomer” of een ’tijdelijke opleving van het weer’.
– Wordt gebruikt als ‘luchtige markering van het weerseizoen:
“Nu, rond Sint-Gomar(z)omer, komt er nog eens een opklaring/warme fase.”
– Noot:
Afhankelijk van regio en context kan de klemtoon verschillen (soms meer “zomerachtig”, soms “late warmte vóór het echt omslaat”).
🌤️ Oorsprong:
– Het gezegde is een ‘volksweer-uitdrukking’ gebaseerd op ‘feestdagen van heiligen’ (zoals “Sint …”).
– In Vlaanderen en Nederland werden (en worden) bepaalde ‘heiligendagen’ gebruikt als ‘ijkpunten’ voor het weer, bv. om te duiden dat na een periode van wisselvalligheid een korte “zomerprik” kan volgen.
🧑✍️ Auteur:
– ‘Er is geen bekende individuele auteur.’
– Het is een ’traditioneel volksgezegde’:
Ontstaan en doorgegeven via mondelinge cultuur en later opgenomen in verzamelingen van zegswijzen/spreekwoorden.
Maandspreuken oktober:
6. Iedereen die denkt dat afgevallen bladeren dood zijn, heeft ze nog nooit zien dansen op een winderige dag.
‘De zin gaat over het zien van leven in dingen die voltooid lijken.’ Een gevallen blad heeft zijn tak verlaten en is technisch gezien niet meer in leven. Maar wanneer de wind het oppakt, dwarrelt, draait en springt het; het lijkt levendiger dan toen het op de grond lag. Enkele manieren om dit te interpreteren:
– Veerkracht:
‘Gevallen’ zijn (falen, verlies, ouderdom, een moeilijke periode) betekent niet dat het voorbij is. Met het juiste zetje is er nog steeds beweging en schoonheid mogelijk.
– Perspectief:
Hoe je iets beoordeelt, hangt af van hoe aandachtig en mild je kijkt. Iemand die slechts een vluchtige blik op de grond werpt, ziet dode bladeren; iemand die naar de wind kijkt, ziet een dans.
– Verandering als bron van vreugde:
De bladeren klampen zich niet vast aan de boom. Door los te laten, krijgen ze een nieuwe vorm van vrijheid.
Herkomst:
Ik heb geen specifieke oorspronkelijke bron kunnen achterhalen, zoals een boek, gedicht of artikel. De vroegste vermelding die ik vond, is een blogpost op Goodreads uit juni 2021, waarin de auteur aangeeft het citaat al eerder op Twitter te hebben gedeeld. Het circuleerde destijds dus al online. De gebruikelijke formulering luidt “has never watched them dancing on a windy day”, waarbij de voorkeur uitgaat naar “watched” in plaats van “seen”. Sindsdien heeft het citaat zich wijdverspreid als een uitspraak die past bij de herfst en die bemoediging biedt.
Auteur:
Het citaat wordt toegeschreven aan Shira Tamir, zowel in die Goodreads-post als op andere pagina’s waar het wordt herhaald.
7. De herfst is het seizoen dat ons leert dat verandering mooi kan zijn.
“De herfst is het seizoen dat ons leert dat verandering mooi kan zijn” is een beschouwende uitspraak die suggereert dat:
– de herfst symbool staat voor overgang (bladeren veranderen van kleur, het weer slaat om, de natuur “laat los”);
– verandering niet per se negatief hoeft te zijn – het kan juist “mooi en betekenisvol” zijn;
– de emotionele kern draait om het “accepteren van verandering” en het “zien van schoonheid in eindes en nieuwe beginnen”.
📜 Herkomst:
– Ik kan geen ‘bevestigde herkomst’ (zoals de auteur of de vroegste publicatie) voor deze specifieke zin terugvinden.
– Citaten met deze formulering duiken op veel plekken online op (vaak toegeschreven aan een “onbekende auteur”); het gaat waarschijnlijk om een ’moderne inspirerende tekst’ in plaats van een citaat uit een specifiek beroemd boek of een toespraak.
🧑💻 Auteur:
– De auteur is voor deze specifieke formulering ‘niet met zekerheid vast te stellen’.
– In veel online vermeldingen wordt het toegeschreven aan een ‘anonieme of onbekende’ auteur.
