1. Begin augustus heet, lang en wit winterkleed.
Dit is een ‘weerspreuk’ of ‘boerenwijsheid’.
– Als het ‘begin augustus erg warm’ is, zou er volgens de volkswijsheid een ‘lange winter’ volgen.
– Met “wit winterkleed” wordt bedoeld: een winter met ‘veel sneeuw’ of langdurige sneeuwbedekking.
– Vrij vertaald:
> ‘Een hete start van augustus voorspelt een lange, sneeuwrijke winter.’
🌾 Oorsprong:
De spreuk komt uit de traditie van ‘oude volksweerkunde’ en ‘boerenkalenders’. Vroeger observeerden boeren het weer nauwkeurig, omdat hun oogst, vee en voedselvoorraad ervan afhingen.
Veel van dit soort spreuken verbinden weersverschijnselen in de zomer met verwachtingen voor de komende herfst of winter. Ze zijn ontstaan uit ‘ervaring, herhaling en overlevering’.
✍️ Auteur: Er is ‘geen bekende individuele auteur’ van dit gezegde.
Het behoort tot de categorie:
– ‘volksgezegde’
– ‘boerenwijsheid’
– ‘weerspreuk’
– ‘anonieme overlevering’
De spreuk is dus waarschijnlijk door generaties heen mondeling doorgegeven.
Het gezegde geeft mooi weer hoe mensen vroeger probeerden patronen in de natuur te herkennen.
2. Zo d’ eerste week van Oogst is heet, dan staat een lange winter gereed.
> ‘Als de eerste week van augustus heet is, dan zou er een lange winter aankomen.’
– “Zo” betekent hier:
‘als / indien’.
– “d’ eerste week” = ‘de eerste week’.
– “Oogst” is een oude benaming voor ‘augustus’, ook wel ‘oogstmaand’.
– “staat … gereed” betekent:
‘staat klaar / is op komst’.
Het is dus een ‘weerspreuk’:
een volkswijsheid die het weer in een bepaalde periode koppelt aan een voorspelling voor later in het jaar.
🌾 Oorsprong:
Dit gezegde komt uit de traditie van ‘boerenweerspreuken’ en ‘volksweerkunde’. Zulke spreuken ontstonden in agrarische gemeenschappen, waar boeren het weer nauwlettend volgden omdat het van groot belang was voor:
– de oogst;
– het zaaien en maaien;
– vee en wintervoorraad;
– voorbereiding op koude of natte seizoenen.
De maand ‘augustus’ werd vroeger vaak ‘Oogst’ of ‘Oogstmaand’ genoemd, omdat dit een belangrijke periode was voor het binnenhalen van graan en andere gewassen.
✍️ Auteur: Er is ‘geen bekende individuele auteur’ van dit gezegde.
Het is een ‘anonieme volkswijsheid’, mondeling overgeleverd en later vaak opgenomen in:
– almanakken;
– spreukenverzamelingen;
– boerenkalenders;
– regionale volkskundige bronnen.
3. De zon in Augustus, fopt de meid in de moestuin.
Dit is een oude ‘weerspreuk/volkswijsheid’.
– De ‘augustuszon lijkt vaak onschuldig’ omdat de zomer al op zijn eind loopt.
– Toch kan de zon in augustus nog ‘erg fel en verraderlijk’ zijn.
– Wie buiten werkt — vroeger bijvoorbeeld een ‘meid in de moestuin’ — kan zich laten misleiden en alsnog ‘verbranden, oververhit raken of uitgeput raken’.
Kort gezegd:
‘onderschat de zon in augustus niet.’
🌿 Oorsprong:
De spreuk komt uit de ‘agrarische volkscultuur’ van de Lage Landen. Zulke gezegden ontstonden op het platteland, waar men het weer nauwkeurig observeerde omdat het van groot belang was voor:
– oogst,
– tuinwerk,
– vee,
– voedselvoorraad,
– gezondheid tijdens buitenwerk.
De “meid” verwijst naar een ‘dienstmeid of boerenmeid’ die op het erf of in de moestuin werkte. De moestuin was een plek waar veel handwerk gebeurde: wieden, plukken, oogsten en verzorgen van groenten.
✍️ Auteur: Er is ‘geen bekende individuele auteur’.
Het is een ‘anoniem volksgezegde’, mondeling overgeleverd. Net als veel weerspreuken is het waarschijnlijk ontstaan uit praktische ervaring en later in verzamelingen van volkswijsheden of spreuken terechtgekomen.
4. Is de eerste week van augustus heet, dan staat een lange winter gereed.
– Als het ‘in de eerste week van augustus erg warm is’, dan zou dat een voorteken zijn van een ‘lange winter’.
– Het is dus een ‘weerspreuk’:
een volkswijsheid die het weer op een bepaald moment koppelt aan toekomstig weer.
👉 In moderne woorden:
‘Een hete start van augustus zou volgens dit gezegde wijzen op een winter die lang zal duren.’
🌾 Oorsprong:
Dit gezegde komt uit de traditie van de ‘boerenwijsheden’ en ‘volksweerkunde’.
Vroeger waren boeren sterk afhankelijk van het weer voor:
– de oogst,
– het vee,
– de opslag van voedsel,
– de voorbereiding op de winter.
Daarom ontstonden allerlei weerspreuken waarin bepaalde dagen, weken of maanden als voorteken werden gezien. Augustus heette vroeger ook wel ‘oogstmaand’, waardoor het weer in die periode extra belangrijk werd geacht.
De spreuk past ook bij andere oude weerspreuken rond de zomer, zoals die over de ‘hondsdagen’ — de warme periode van ongeveer eind juli tot eind augustus.
✍️ Auteur: Er is ‘geen bekende individuele auteur’ van dit gezegde.
Het is een ‘anonieme volkswijsheid’, mondeling overgeleverd en later opgenomen in verzamelingen van:
– weerspreuken,
– boerenalmanakken,
– spreekwoordenboeken,
– volkskundige verzamelingen.
Daarom wordt de auteur meestal aangeduid als:
> ‘Onbekend / anoniem / volksmond’
5. Sint Oswald (5 aug.) moet donker zijn, dan wordt duur het koren en de wijn.
> ‘Als het op Sint-Oswaldsdag, 5 augustus, donker of somber weer is, dan voorspelt dat een slechte oogst, waardoor graan en wijn duur zullen worden.’
Met “donker” wordt bedoeld: bewolkt, dreigend, somber of slecht weer.
“Koren en wijn” staan voor belangrijke landbouwproducten:
graan en druiven/wijn. Als het weer rond begin augustus slecht was, kon dat volgens de boerenwijsheid wijzen op problemen bij het rijpen of oogsten.
📜 Oorsprong:
Dit is een ‘weerspreuk’ of ‘boerengezegde’ uit de volkscultuur.
– Sint Oswaldsdag valt op 5 augustus.
– Sint Oswald was Oswald van Northumbria, een Angelsaksische koning en heilige, gestorven in 642.
– In de landbouw werden heiligendagen vaak gebruikt als vaste ijkpunten in het jaar.
– Boeren koppelden het weer op zulke dagen aan verwachtingen over oogst, winter, regen of prijzen.
De spreuk behoort dus tot de traditie van ‘middeleeuwse en vroegmoderne weerspreuken’, later vaak opgenomen in almanakken en spreekwoordenverzamelingen.
✍️ Auteur: Er is ‘geen bekende individuele auteur’.
Het gezegde is een ‘anoniem volksgezegde’:
ontstaan in mondelinge overlevering onder boeren en later opgeschreven door verzamelaars van spreekwoorden en weerspreuken.
🌦️ Zoals veel weerspreuken is dit een vorm van ‘volkswijsheid’ gebaseerd op landbouwervaring, seizoenswaarneming en rijmende geheugensteuntjes.
Maandspreuken augustus:
6. Augustus is een tijd van opgroeien, van voor altijd vergeten, vol van de liefste bedoelingen.
De zin beschrijft augustus als een overgangsmaand:
🌞 het einde van de zomer
🍂 het naderen van de herfst
🧒 het achterlaten van zorgeloze dagen
💭 het vergeten van beloftes die ooit “voor altijd” leken
🤍 herinneringen die oprecht en lief bedoeld waren, ook al bleven ze niet bestaan
7. Moge uw maand augustus gevuld zijn met de prachtige zegeningen van een goede gezondheid, liefde, vrede, geluk en voorspoed.
> ‘Ik wens u dat de maand augustus vol mag zijn met gezondheid, liefde, rust, blijdschap en succes.’
Het is dus een ‘wens of zegenwens’ voor iemand aan het begin van de maand augustus.
Belangrijke woorden:
– Moge = laat het zo zijn / ik hoop dat
– Gevuld zijn met = vol zijn van
– Zegeningen = mooie, positieve dingen die iemand ten deel vallen
– Voorspoed = geluk, succes, welvaart of gunstige ontwikkelingen
🌸 Oorsprong:
Dit is waarschijnlijk ‘geen oud Nederlands spreekwoord of traditioneel gezegde’, maar eerder een ‘moderne wensformule’.
Zulke teksten worden vaak gebruikt in:
– wenskaarten;
– berichten op sociale media;
– WhatsApp-groeten;
– religieuze of spirituele maandwensen;
– nieuwemaandswensen, zoals “Moge deze maand gevuld zijn met…”
De formulering lijkt sterk op Engelse wensen zoals:
> “May your month of August be filled with blessings of good health, love, peace, happiness and prosperity.”
Deze Nederlandse zin is een ‘vertaling of bewerking uit het Engels’ .
✍️ Auteur: De ‘auteur is niet bekend’.
Deze uitspraak wordt meestal beschouwd als:
– ‘anoniem’;
– een algemene zegenwens;
– een moderne sociale-mediagroet;
– geen citaat van een bekende schrijver, dichter of filosoof.
