- Zoals Sint Memardus (8 juni) ’t weder vindt, blijft hij zes weken met zijn wind.
– ‘Het weer op 8 juni’, de feestdag van “Sint-Medardus” (vaak ook gespeld als “Sint-Memardus” in volksmond of dialectvorm),
– zou ‘maatgevend zijn voor de volgende zes weken’.
– Vooral de nadruk ligt hier op ‘windig weer’:
als het op die dag winderig is, dan zou het nog ‘zes weken winderig blijven’.
Kort gezegd:
> ‘Hoe het weer is op Sint-Medardus, zo blijft het nog lange tijd.’
🕰️ Oorsprong:
-👤 Sint-Medardus was een Franse bisschop uit de 6e eeuw.
– Zijn naamdag valt op 8 juni.
– In de volksweerkunde werd zijn feestdag in veel delen van Europa verbonden met voorspellingen over:
– 🌧️ regen
– 💨 wind
– ☀️ langdurig zomerweer
🌍 Volkskundige oorsprong:
De spreuk komt uit de ‘oude volksmeteorologie:
mensen probeerden uit kerkelijke feestdagen en natuurtekens het komende weer af te leiden.
Vergelijkbare spreuken bestaan in meerdere landen, vooral in:
– Frankrijk, België, Nederland, Duitsland
Een bekende Franse variant is:
> “S’il pleut à la Saint-Médard, il pleut quarante jours plus tard.”
> (“Als het regent op Sint-Medardus, dan regent het nog veertig dagen later.”). Soms komt daar nog een uitzondering bij, bijvoorbeeld met Sint-Barnabas (11 juni), die het slechte weer nog zou kunnen breken.
🌦️ Waarom juist begin juni?
Begin juni valt in een periode waarin het weer in West-Europa soms een ‘meer stabiele zomerse of juist wisselvallige fase’ ingaat. Daardoor ontstond het idee dat het weer rond 8 juni iets zegt over de weken daarna.
✍️ Auteur: Deze weerspreuk heeft ‘geen individuele auteur’.
– Het is een ‘volksspreuk’
– ontstaan uit ‘mondelinge overlevering’
– doorgegeven in allerlei regionale varianten
🔤 Over de naam: Memardus of Medardus?
De historisch juiste naam is meestal:
– Sint-Medardus
Maar in spreektaal, dialect of oudere volksverzamelingen vind je ook vormen als:
– Memardus
– Mamertus (dit is eigenlijk een andere heilige, dus soms ontstaat verwarring).
2. Sint Medardus (8 juni) met zijn regen, hou je zes weken niet tegen.
– regen op 8 juni voorspelt ‘zes weken nat weer’
🏛️ Oorsprong:
– middeleeuwse ‘volksweerkunde’ rond Sint Medardus
✍️ Auteur:
– “onbekend”, uit de “volksmond”
🌦️ Nog een kleine nuance:
De spreuk is cultureel interessant, omdat ze laat zien hoe mensen vroeger:
– het weer probeerden te duiden,
– heiligendagen verbonden aan de natuur,
– en ervaring omzetten in korte, makkelijk te onthouden regels.
3. Wat Sint Medardus (8 juni) geeft, droog of nat, zes weken duurt het dit of dat.
– Het weer op 8 juni zou het weer van de komende zes weken voorspellen.
Oorsprong🏛️:
– Komt uit volksmeteorologie en landbouwtraditie.
– Verbonden met Sint Medardus, een 6e-eeuwse heilige.
– Heeft duidelijke verwanten in vooral de Franse weerspreukentraditie.
Auteur✍️:
– Onbekend / anoniem
– Een klassieke volksspreuk, geen citaat van één schrijver.
🌤️ Historische nuance:
– Cultureel is ze interessant als voorbeeld van:
– oude weerswaarneming,
– heiligendagen in de volkscultuur,
– de band tussen geloof, kalender en landbouw.
4. Regen op Sint Medaar (8 juni), zes weken te voor of zes weken er naar.
– ‘Als het regent op Sint-Medardusdag (8 juni), dan zou het nog lange tijd nat of wisselvallig blijven’.
– Vaak wordt dat uitgelegd als zes weken regenachtig weer ervoor of erna.
Oorsprong🏛️:
– De spreuk komt uit de ‘oude volksweerkunde’.
– Ze is verbonden met Sint Medardus (of Sint Medaar), een Franse bisschop uit de 6e eeuw.
– In verschillende Europese landen bestaan gelijkaardige spreuken over zijn feestdag:
– Frans: “S’il pleut à la Saint-Médard, il pleut quarante jours plus tard.”
– Zulke spreuken ontstonden toen mensen het weer probeerden te voorspellen op basis van ‘heiligendagen en natuurwaarnemingen’.
Auteur ✍️:
– Er is geen bekende individuele auteur.
– Het gaat om een ‘anonieme, mondeling overgeleverde volkswijsheid’.
– De spreuk is dus afkomstig uit de ‘volkstraditie’, niet uit een boek van één schrijver.
Kleine nuance 🌈 :
– Ze is vooral interessant als ‘cultureel en folkloristisch erfgoed’.
5. Sint Medard (8 juni) geeft zijn zegen, met zes weken wind en regen.
– Deze weerspreuk betekent dat het weer op 8 juni (de feestdag van Sint Medardus) voorspellend zou zijn voor de periode erna.
– Wind en regen op Sint-Medard zouden volgens het volksgeloof nog zes weken kunnen aanhouden.
Oorsprong:
– De spreuk komt uit de ‘oude volksweerkunde’:
– traditionele weerspreuken waarmee men op basis van kalenderdagen het weer probeerde te voorspellen.
– Ze is verbonden met Sint Medardus (ca. 456–545), een bisschop uit Frankrijk, wiens naamdag op 8 juni valt.
– De gedachte komt waarschijnlijk uit de ‘middeleeuwse landbouwcultuur’, waarin zulke spreuken belangrijk waren voor boeren.
Auteur:
– Er is ‘geen bekende individuele auteur’.
– Het gaat om een ‘anonieme, mondeling overgeleverde volkswijsheid’ die later in verzamelingen van spreekwoorden en weerspreuken is terechtgekomen.
6. Sint Medardus (8 juni), de grote pisser.
– De weerspreuk rond Sint Medardus betekent dat ‘regen op 8 juni’ een voorteken zou zijn voor ‘langdurig nat weer’.
– Daarom kreeg hij in de volksmond de bijnaam “de grote pisser”: iemand die veel regen “uitgiet”.
🏛️ Oorsprong:
– De spreuk verwijst naar Sint Medardus van Noyon, een 6e-eeuwse bisschop en heilige.
– Zijn feestdag valt op 8 juni.
– De weerspreuk komt uit de ‘middeleeuwse volksweerkunde en was vooral belangrijk in een ‘landbouwsamenleving’, waar men probeerde het zomerweer te voorspellen.
– Ze bestaat in meerdere talen, vooral in Frankrijk, Vlaanderen en Nederland.
Bijvoorbeeld in het Frans:
“S’il pleut à la Saint-Médard, il pleut quarante jours plus tard.”
✍️ Auteur:
– De spreuk heeft ‘geen bekende individuele auteur’.
– Het is een ‘anonieme volkswijsheid / weerspreuk’, mondeling doorgegeven over generaties.
7. Als Medardus (8 juni) pist, regent het zes weken aan een stuk.
– ‘Als het regent op 8 juni’, de feestdag van Sint-Medardus,
– dan zou het ‘nog lange tijd nat en regenachtig blijven’.
– Het is dus een ‘volksgeloof over het weer’.
🏛️ Oorsprong:
– De spreuk hoort bij de ‘oude Europese weerspreuken’ en is verbonden aan Sint-Medardus, een 6e-eeuwse bisschop uit Frankrijk.
– In de volkscultuur werd zijn feestdag, 8 juni, gezien als een soort ‘voorspeller voor het zomerweer’.
– Vergelijkbare versies bestaan ook in Frankrijk, Duitsland en de Lage Landen.
✍️ Auteur:
– Deze weerspreuk heeft ‘geen bekende individuele auteur’.
– Het is een ‘anonieme volksspreuk’, ontstaan uit ‘mondelinge overlevering’.
8. Was Sint Petrus een grote visser, Sint Medardus (8 juni) is een grote pisser.
– Dit is een ‘volksweerspreuk’ over Sint-Medardusdag (8 juni).
– De uitdrukking betekent dat rond 8 juni vaak regen verwacht wordt.
– “Grote pisser” is een volkse, grappige manier om te zeggen dat Sint Medardus bekendstaat als een ‘regenheilige’.
🏛️ Oorsprong:
– De spreuk komt uit de ‘volkstraditie in de Lage Landen’ en sluit aan bij oudere Europese weerspreuken over Sint Medardus.
– Sint Medardus werd in de volkscultuur geassocieerd met ‘regenweer’.
– Verwant aan bekende spreuken zoals:
– “Als het regent op Sint-Medard, regent het veertig dagen naard.”
– De verwijzing naar Sint Petrus als visser is een speelse tegenstelling:
– Petrus = visser
– Medardus = regenbrenger
✍️ Auteur:
– De spreuk heeft ‘geen bekende individuele auteur’.
– Het is een ‘anonieme volkswijsheid / volksspreuk’, mondeling overgeleverd.
9. Valt op Sint Medardus (8 juni) regen, ge houdt hem zes weken niet tegen.
– ‘als het regent op Sint-Medardusdag (8 juni), dan zou er nog lange tijd nat weer volgen’.
– Met “zes weken” wordt bedoeld dat men rekende op een ‘langdurige regenperiode’.
🏛️ Oorsprong:
– De spreuk komt uit de ‘volksweerkunde’:
– oude volkswijsheid waarin men het weer probeerde te voorspellen aan de hand van ‘heiligendagen’.
– Ze is verbonden met Sint Medardus (Saint Médard), een bisschop uit de vroege middeleeuwen.
– De spreuk bestaat ook in andere talen, vooral in het Frans:
– “S’il pleut à la Saint-Médard, il pleut quarante jours plus tard.”
– Zulke spreuken waren vooral populair in de landbouwsamenleving, waar het weer erg belangrijk was.
✍️ Auteur:
– De spreuk heeft ‘geen bekende individuele auteur’.
– Het is een ‘anonieme volksspreuk”, ontstaan uit ‘mondelinge overlevering’.
10. Als Sint Medardus (8 juni) zijn sluizen openzet, is er voor zes weken weinig pret.
– ‘Als het regent op Sint-Medardusdag (8 juni), volgt er nog lange tijd slecht weer’.
– Vaak wordt gezegd: ‘zes weken regenachtig of somber weer’.
🏛️ Oorsprong:
– De spreuk komt uit de ‘volksweerkunde’:
– oude, traditionele weersvoorspellingen gebaseerd op ‘ervaring en overlevering’.
– Ze verwijst naar Sint Medardus, een bisschop uit de 6e eeuw, wiens feestdag op 8 juni valt.
– In meerdere Europese landen bestaan vergelijkbare spreuken over Sint Medardus en regen.
✍️ Auteur:
– De spreuk heeft ‘geen bekende individuele auteur’.
– Het is een ‘anonieme volkswijsheid’, ontstaan in de mondelinge traditie.
11. Op Sint Medardus (8 juni), voor ons zonden, regent het dikwijls katten en honden.
– ‘Dat het op Sint-Medardusdag (8 juni) vaak hard regent’.
– “Het regent katten en honden” is een beeldende uitdrukking voor ‘stortregen’.
– “Voor onze zonden” is een oude manier om te zeggen: ‘helaas’, ’tot onze spijt’ of ‘als een soort straf’.
🏛️ Oorsprong:
– De weerspreuk hoort bij de ‘volksweerkunde’:
– oude volkswijsheden die het weer koppelen aan ‘heiligendagen’.
– Sint Medardus was een heilige uit de vroege middeleeuwen. Rond zijn feestdag ontstonden in verschillende Europese landen weergezegden.
– Vergelijkbare spreuken bestaan ook in Frankrijk, Duitsland en Vlaanderen/Nederland, vaak met het idee dat ‘regen op 8 juni een teken is van nat weer’.
✍️ Auteur:
– Deze spreuk heeft ‘geen bekende individuele auteur’.
– Het is een ‘anonieme, traditionele volkswijsheid’ die mondeling is doorgegeven.
– Je kunt dus zeggen dat de “auteur” eigenlijk ‘het volk’ of de ‘mondelinge overlevering’ is.
12. Wat Sint Medaar (8 juni) geeft voor weer, brengt hij ook in de oogsttijd weer.
– Dat het weer op Sint-Medardusdag (8 juni) volgens de ‘volkswijsheid een voorspelling’ geeft voor het weer tijdens de oogsttijd later in de zomer.
– Simpel gezegd:
– mooi weer op 8 juni → kans op mooi weer in de oogstperiode
– regen of slecht weer op 8 juni → kans op natte of ongunstige oogsttijd
🏛️ Oorsprong:
– De spreuk komt uit de ‘oude Europese volksweerkunde’.
– Ze is verbonden met ‘Sint Medardus (of Medaar)’, een heilige uit de 6e eeuw die vooral in Frankrijk en de Lage Landen bekend werd.
– Rond zijn feestdag ontstonden allerlei ‘weerspreuken’, omdat men vroeger geloofde dat bepaalde heiligendagen iets konden zeggen over het komende seizoen.
✍️ Auteur:
– De auteur is ‘onbekend’.
– Het gaat niet om een citaat van één schrijver, maar om een ‘anonieme, mondeling overgeleverde volksspreuk’.
13. Sint Medardus (8 juni) van omhoge (noordenwind), laat beneden hier het weer droge.
– ‘Als er op Sint-Medardusdag noordenwind staat’, dan brengt dat in onze streken vaak ‘droog weer’.
– “Van omhoge” betekent hier: ‘uit het noorden / van boven’.
🏛️ Oorsprong:
– De spreuk hoort bij de ‘volksweerkunde’:
– oude weerspreuken waarin men op basis van ‘heiligendagen’ en ‘windrichting’ het weer probeerde te voorspellen.
– Sint Medardus is een heilige wiens feestdag op 8 juni valt.
– In de Lage Landen en Frankrijk bestaan veel Medardus-spreuken, vaak over regen of juist droogte rond begin juni.
✍️ Auteur:
– De auteur is ‘onbekend’.
– Het gaat om een ‘anonieme volksspreuk’, mondeling overgeleverd en later opgeschreven in verzamelingen van weerspreuken en volkswijsheden.
14. Sint Medardus (8 juni) hoog (noordenwind), maakt de aarde droog.
– “Als er op Sint-Medardusdag (8 juni) een stevige noordenwind staat’, dit vaak wordt gezien als een teken van ‘droog weer’.
– Met andere woorden: de ‘aarde droogt uit’ door een koelere, drogere luchtstroom uit het noorden.
🏛️ Oorsprong:
– De spreuk komt uit de ‘volksweerkunde’:
– oude weerspreuken waarmee men op basis van kerkelijke feestdagen en natuurverschijnselen het weer probeerde te voorspellen.
– Sint Medardus was een heilige/bisschop uit de 6e eeuw. Zijn feestdag is 8 juni
– In Nederland, Vlaanderen, Frankrijk en Duitsland bestaan ‘vergelijkbare Sint-Medardus-spreuken’.
✍️ Auteur:
– De auteur is ‘onbekend’.
– Het gaat om een ‘anonieme volksspreuk’, mondeling doorgegeven over generaties.
15. Het weer van Sint Medardus (8 juni) feest, heerst in de oogsttijd wel het meest.
– Deze weerspreuk zegt dat het weer op Sint-Medardusdag (8 juni) een ‘aanwijzing zou geven voor het weer tijdens de oogsttijd’.
– Met andere woorden: ‘zoals het weer is op 8 juni, zo zal het later in de zomer vaak ook zijn’.
🏛️ Oorsprong:
– De spreuk komt uit de ‘oude volksweerkunde’ en de ‘landbouwtraditie’.
– Sint Medardus was een heilige uit de vroege middeleeuwen, wiens feestdag op 8 juni valt.
– In landbouwgemeenschappen werden zulke heiligendagen vaak gebruikt als ‘kalenderpunten om weersvoorspellingen aan te koppelen’.
✍️ Auteur:
– De spreuk heeft ‘geen bekende individuele auteur’.
– Het is een ‘anonieme volkswijsheid’, doorgegeven via de mondelinge traditie en later opgenomen in verzamelingen van spreekwoorden en weerspreuken.
16. Zoekt Sint Medardus (8 juni) in regen troost, dan zendt hij die ook in de oogst.
– ‘Regen op Sint-Medardusdag’ (8 juni) werd gezien als een ‘gunstig teken voor de latere oogst’.
– Het idee is dat voldoende regen later kan zorgen voor ‘betere groei van gewassen’.
🕰️ Oorsprong:
– De spreuk komt uit de ‘volksweerkunde’ en de ‘mondelinge traditie’.
– Ze is verbonden aan Sint Medardus, een middeleeuwse heilige wiens feestdag op 8 juni valt.
– In verschillende delen van West-Europa bestaan soortgelijke weerspreuken.
👤 Auteur:
– Er is ‘geen bekende schrijver of bedenker’.
– Het gaat om een ‘anonieme volksspreuk’, die door de eeuwen heen is doorverteld.
17. Als het op Sint Medardus (8 juni) regent, regent het zes weken alle dagen.
– 🌦️ ‘Regen op 8 juni is een voorteken van een langdurige natte periode’.
– Het is dus een vorm van ‘volksweerkunde’:
– men probeerde op basis van een speciale kalenderdag het weer voor de komende weken te voorspellen.
🏛️ Oorsprong:
– Deze weerspreuk komt uit de ‘oude christelijke en agrarische volkscultuur’ in Europa.
– Ze is verbonden met Sint Medardus (ook: Saint Médard), een bisschop uit de 6e eeuw in Noord-Frankrijk.
– In verschillende landen bestaan vergelijkbare versies, vooral in het Frans, Nederlands en Duits.
– De spreuk hoort bij de traditie van ‘heiligendagen als weervoorspellers’.
✍️ Auteur:
– Deze weerspreuk heeft ‘geen bekende individuele auteur’.
– Het is een ‘volksspreuk’ die door mondelinge overlevering is ontstaan en doorgegeven.
18. Als met Medardus (8 juni) buien jagen, zo duurt de ogen vele dagen.
– ‘Als het op Sint-Medardusdag (8 juni) regent of buiig is, dan zou dat slechte weer nog lang kunnen aanhouden’.
– Het is dus een ‘volkswijsheid over langdurig nat weer’ in juni.
🏛️ Oorsprong:
– Deze weerspreuk is verbonden met Sint Medardus, een heilige uit de vroege middeleeuwen.
– Zijn feestdag valt op 8 juni.
– In de Lage Landen, Frankrijk en Duitsland ontstonden rond zijn naam allerlei ‘landbouw- en weerspreuken’.
– De spreuk komt uit de ‘mondelinge volkstraditie’: boeren gebruikten zulke gezegden om het weer en de oogst in te schatten.
✍️ Auteur:
– De spreuk heeft ‘geen bekende individuele auteur’.
– Het is een ‘anonieme volksuitspraak’ die door de eeuwen heen is doorgegeven.
📌 Opmerking:
– Waarschijnlijk bedoelt de spreuk:
“Als met Medardus buien jagen, zo duurt de regen vele dagen.”
– In deze versie lijkt “ogen” waarschijnlijk een ‘verschrijving van “regen”.
19. Het bad genomen door Norbert (6 juni), Brengt gans de aard in watersmert. Maar geeft Medard (8 juni) ons eens spuit, Dan houdt hy ´t veertig dagen uit.
– ‘Regen rond de feestdagen van Sint-Norbert (6 juni) en vooral Sint-Medardus (8 juni) een periode van langdurig nat weer’ aankondigt.
– Vooral de regel over ‘Medard’ betekent: ‘als het op 8 juni regent, kan dat nog veertig dagen aanhouden’.
– Die “veertig dagen” moet je vooral zien als een ‘symbolische lange tijd’, niet per se letterlijk.
🏛️ Oorsprong:
– De spreuk komt uit de ‘volksweerkunde’ en de ⛪ ‘heiligenkalender’ van vroeger.
– Zulke spreuken waren populair bij boeren, omdat men het weer probeerde te voorspellen aan de hand van ‘kerkelijke feestdagen’.
– Ze sluit aan bij oudere West-Europese tradities, vooral rond Sint-Medardus, die al lang met regenweer wordt verbonden.
✍️ Auteur:
– De ‘auteur is niet bekend’.
– Het gaat vrijwel zeker om een ‘anonieme volkswijsheid / volksspreuk’, die later in verzamelingen van spreekwoorden en weerspreuken is opgeschreven.
20. Als het regent op St. Medardus (8 juni), regent het veertig dagen na elkaar.
1. Praktische waarnemingen van boeren over weerspatronen in juni.
2. Het gebruik van de religieuze kalender als referentiepunt.
3. Het symbolische gebruik van het getal veertig. ✍️ Auteur: Er is geen specifieke auteur bekend van deze weerspreuk.
Volkswijsheid: Weerspreuken zijn het resultaat van generaties lang waarnemen en doorgeven van kennis door de gewone bevolking, met name degenen die direct afhankelijk waren van het weer, zoals boeren en zeelieden. Oraal Overgeleverd: Ze werden eeuwenlang mondeling doorgegeven voordat ze werden opgeschreven. Het zijn uitingen van de “volksziel” en niet het werk van één individuele schrijver. Kortom, de spreuk over Sint-Medardus is een anonieme volkswijsheid die diep geworteld is in de agrarische geschiedenis en de christelijke cultuur van Europa.
21. Als het regent op Sint Medardusdag, regent het zes weken lang elke dag.
– ‘Als het op Sint-Medardusdag regent’, dan zou het volgens de volkswijsheid ‘nog zes weken lang vaak of aanhoudend blijven regenen’.
– Het is dus een ‘volksweerkundige voorspelling’ voor de periode na die dag.
🔎 “Sint-Medardusdag” valt op 8 juni.
> De spreuk moet niet letterlijk wetenschappelijk worden genomen, maar hoort bij oude ‘weertradities en boerenwijsheden’.
🏛️ Oorsprong:
De oorsprong ligt in de ‘Europese volkscultuur en christelijke kalendertraditie’:
– De spreuk verwijst naar Sint Medardus (ca. 456–545), een ‘bisschop van Noyon’ in het huidige Frankrijk.
– Rond zijn feestdag ontstonden in meerdere landen ‘weerspreuken’.
– Vooral in Frankrijk, Duitsland, Nederland en Vlaanderen bestaan varianten van deze spreuk.
🇫🇷 Bekende Franse variant
> “S’il pleut à la Saint-Médard, il pleut quarante jours plus tard.”
> (“Als het regent op Sint-Medardus, regent het nog veertig dagen daarna.”)
Soms komt daar nog een uitzondering bij:
– ’tenzij Sint-Barnabas’ (11 juni) het weer verandert.
Dat laat zien dat de Nederlandse spreuk waarschijnlijk deel is van een ‘bredere Europese overlevering’.
✍️ Auteur: De ‘auteur is onbekend’.
– Het gaat niet om een citaat van één bepaalde schrijver.
– Deze spreuk is een ‘anonieme volkswijsheid’.
– Ze is door de eeuwen heen ‘mondeling overgeleverd’ en later opgeschreven in verzamelingen van spreekwoorden en weerspreuken.
👉 Kortom: ‘geen individuele auteur’, maar ‘folkloristische oorsprong’. 🌦️ Extra nuance:
De spreuk is interessant als:
– stukje ‘volkscultuur’
– voorbeeld van ‘boerenweerkunde’
– historisch verband tussen ‘kerkelijke feestdagen’ en ‘natuurobservatie’.
