- Is de maan als een schuit, valt er regen uit.
– Als de ‘sikkelmaan’ eruitziet als een ‘schuitje/bootje’ — dus laag en komvormig aan de hemel — dan zou er ‘regen op komst’ zijn.
– Het is een ‘weerspreuk’:
een volksgezegde waarmee men vroeger het weer probeerde te voorspellen.
Kort gezegd:
‘een maan in de vorm van een schuitje voorspelt regen.’
🌧️ Uitleg van het beeld:
De maan wordt vergeleken met een ‘schuit’ omdat de maansikkel soms lijkt op een klein bootje. Volgens het gezegde “valt” er dan als het ware regen uit dat schuitje.
Er bestaan vergelijkbare varianten, zoals:
– “Ligt de maan als een schuit, dan valt er regen uit.”
– “Een liggende maan brengt regen aan.”
📜 Oorsprong:
De oorsprong ligt waarschijnlijk in de ‘volksweerkunde’:
– boeren, vissers en schippers keken vroeger naar de stand van de maan, wolken, wind en sterren om het weer te voorspellen;
– zulke spreuken werden mondeling doorgegeven;
– ze horen bij de traditionele ‘Nederlandse en Vlaamse weerspreuken’.
De vorm van de maansikkel hangt in werkelijkheid af van onder andere:
– de stand van de maan ten opzichte van de zon;
– het seizoen;
– de geografische ligging;
– het tijdstip waarop men kijkt.
Een direct wetenschappelijk verband met regen is niet betrouwbaar bewezen, maar het gezegde bleef populair als volkswijsheid.
✍️ Auteur: Er is ‘geen bekende auteur’.
Dit gezegde is een ‘anoniem volksgezegde’ dat uit de mondelinge traditie komt. Het is dus niet door één bepaalde schrijver bedacht, maar door generaties mensen overgeleverd.
2. Mit Sint Roos ( 30 aug. ) mótte de puime door geveld vlege.
In het Nederlands:
> “Met Sint-Roos moeten de pruimen door het geveld / over het veld vliegen.”
Verklaring woorden:
– “puime” betekent ‘pruimen’.
– “vlege” betekent ‘vliegen’ of ‘vallen / rondvliegen’.
– Het gezegde wil zeggen dat ’tegen eind augustus de pruimen rijp zijn’.
– Als je dan aan de boom schudt, moeten de pruimen als het ware ‘door de lucht vliegen’ of vanzelf vallen.
👉 Het is dus een ‘boerenwijsheid’ of ‘oogstspreuk’:
rond 30 augustus is het tijd om de pruimen te plukken of te rapen.
🌹 Wie is Sint Roos?
Sint Roos verwijst waarschijnlijk naar ‘de heilige Rosa van Lima’, in het Nederlands vaak Sint-Rosa of Sint-Roos genoemd.
– Haar feestdag werd traditioneel gevierd op 30 augustus.
– In de moderne rooms-katholieke kalender staat haar feestdag vaak op 23 augustus, maar in oudere volkskalenders en boerenkalenders bleef 30 augustus gebruikelijk.
🌾 Oorsprong:
Dit gezegde komt uit de ‘volksmond’, waarschijnlijk uit een ‘Limburgs of verwant dialectgebied’.
De vorm “Mit Sint Roos”, “puime” en “vlege” wijst sterk op een Limburgse of Zuid-Nederlandse dialectachtergrond.
Het hoort bij de oude traditie van ‘heiligenkalender-spreuken’, waarbij landbouwers het werk op het land koppelden aan naamdagen van heiligen, bijvoorbeeld:
– met Sint-Jan,
– met Sint-Pieter,
– met Sint-Laurens,
– met Sint-Roos.
Zulke spreuken hielpen mensen onthouden ‘wanneer vruchten rijp waren’, wanneer er gezaaid of geoogst moest worden, of wanneer het weer veranderde.
✍️ Auteur:
Er is ‘geen bekende auteur’ van dit gezegde.
Het is een ‘anoniem volksgezegde’ of ‘boerengezegde’, mondeling overgeleverd van generatie op generatie. Zulke spreuken zijn meestal niet door één schrijver bedacht, maar ontstaan uit praktische ervaring in de landbouw en fruitteelt.
3. Was augustus heet, lang en wit winterkleed.
> ‘Als augustus erg warm is, volgt er een lange winter met veel sneeuw.’
– ‘heet augustus’
= een warme augustusmaand
– ‘lang winterkleed’
= een langdurige winter
– ‘wit winterkleed’
= sneeuw; de winter “draagt een wit kleed”
Het is dus een ‘weerwijsheid’ of ‘boerengezegde’:
een korte rijmende voorspelling op basis van seizoenswaarnemingen.
Oorsprong 🌾:
Dit gezegde komt uit de traditie van ‘volksweerkunde’ en ‘boerenweerspreuken’. Zulke spreuken ontstonden vooral in agrarische gemeenschappen, waar men het weer probeerde te voorspellen aan de hand van ervaringen uit eerdere jaren.
Kenmerken:
– mondeling doorgegeven;
– vaak rijmend, zodat ze makkelijk te onthouden zijn;
– bedoeld als praktische weersvoorspelling voor boeren en buitenmensen;
– verwant aan andere Nederlandse en Vlaamse weerspreuken over augustus en de winter.
Een modernere formulering zou zijn:
> “Is augustus heet, dan wordt de winter lang en wit.”
Auteur ✍️:
Er is ‘geen bekende individuele auteur’ van dit gezegde.
Het gaat om een ‘anoniem volksgezegde’, ontstaan uit mondelinge overlevering. Zulke spreuken zijn meestal niet door één schrijver bedacht, maar door generaties heen gevormd en aangepast.
4. Steeds ontstond de beste wijn, door de heetste zonneschijn.
– ‘Goede resultaten ontstaan vaak onder moeilijke of zware omstandigheden.’
– ‘Tegenslag, druk of beproeving kan iets of iemand sterker, rijper of waardevoller maken.’
– Net zoals druiven door veel zon rijpen tot goede wijn, zo kan een mens door “hitte” — moeite, strijd, verdriet of inspanning — groeien.
Een moderne parafrase zou zijn:
> ‘De beste dingen ontstaan vaak door de zwaarste omstandigheden.’
Oorsprong 🍷:
De spreuk gebruikt een beeld uit de ‘wijnbouw’:
– druiven hebben zon nodig om te rijpen;
– veel zon zorgt voor meer suiker en smaak;
– daarvan kan betere wijn worden gemaakt.
Figuurlijk werd dit beeld later gebruikt als ‘levenswijsheid’:
warmte, druk of beproeving brengt rijping voort.
Auteur ✍️:
Voor zover bekend is er ‘geen met zekerheid vastgestelde auteur’ van deze exacte formulering. Het wordt meestal behandeld als een ‘spreuk, gezegde of levenswijsheid’ van onbekende oorsprong.
Er bestaan vergelijkbare spreekwoordelijke gedachten, zoals:
– “De beste wijn groeit op de steilste hellingen.”
– “Zonder strijd geen overwinning.”
– “Door lijden wordt men wijs.”
5. Mist na regen, brengt geen zegen.
Dit gezegde is een ‘weerspreuk’.
– Als er ‘mist ontstaat na regen’, is dat meestal ‘geen goed teken’.
– Het wijst op ‘vochtige, bedompte omstandigheden’ die niet gunstig zijn voor mens, dier of gewas.
– In boerencontext kon dit betekenen:
het land droogt niet goed op, gewassen kunnen gaan rotten of schimmelen, en er blijft kans op druilerig of slecht weer.
Kort gezegd:
‘regen gevolgd door mist belooft weinig goeds’.
Figuurlijke betekenis:
Het kan ook figuurlijk gebruikt worden:
– Na een moeilijke of sombere periode komt er nóg geen verbetering.
– Een situatie lijkt niet op te klaren, maar blijft onzeker of ongunstig.
Bijvoorbeeld:
> “Eerst ging het project mis, en nu ontstaan er nieuwe problemen — mist na regen brengt geen zegen.”
Oorsprong:
De oorsprong ligt waarschijnlijk in de ‘volkse weerspreuken’ uit de landbouwcultuur. Boeren, vissers en reizigers observeerden eeuwenlang het weer en vatten hun ervaringen samen in korte rijmpjes of gezegden.
Mist na regen betekent dat de lucht erg vochtig is en de temperatuur zó ligt dat waterdamp condenseert. Voor landbouwers was dat vaak ongunstig, omdat het land en de gewassen niet goed konden opdrogen.
Auteur:
Er is ‘geen bekende auteur’ van dit gezegde.
Het is een ‘anoniem volksgezegde’, ontstaan uit mondelinge overlevering. Zoals veel spreekwoorden en weerspreuken is het niet door één schrijver bedacht, maar geleidelijk in het taalgebruik terechtgekomen.
Maandspreuken augustus:
6. Augustus is die laatste flits van plezier en warmte voordat alles vervaagt en sterft. De laatste momenten van plezier voor de bevriezing. In de winter verandert alles.
– Het gezegde presenteert ‘augustus’ als het laatste moment van warmte, vrijheid en plezier voordat donkere tijden aanbreken.
– “De laatste vonk van plezier en warmte”
suggereert dat de zomervreugde bijna voorbij is.
– “Voordat alles vervaagt en sterft”
verwijst letterlijk naar de komst van de herfst en winter, maar symbolisch ook naar:
– eindes,
– verlies,
– ouder worden,
– emotionele kilte,
– grote levensveranderingen.
– “In de winter verandert alles”
impliceert dat zodra het warme seizoen voorbij is, het leven harder, kouder en serieuzer wordt.
Kortom:
> ‘Augustus symboliseert het laatste heldere, vreugdevolle moment voordat een moeilijke of transformerende periode begint.’
📚 Oorsprong:
– Het citaat komt veelvuldig online voor in moderne citatenverzamelingen en literaire berichten.
– Het lijkt geen traditioneel spreekwoord of oud gezegde te zijn.
– De exacte oorspronkelijke bron is onduidelijk; Veel online bronnen herhalen het citaat zonder een specifiek boek, essay of publicatie te vermelden.
✍️ Auteur:
– Het citaat wordt vaak toegeschreven aan Rasmenia Massoud.
– Omdat veel online bronnen echter geen precieze bron vermelden, moet de toeschrijving worden beschouwd als ‘vaak toegeschreven, maar niet volledig geverifieerd’.
7. Soms wordt augustus pas in december herkend.
De zin is een ironische observatie over hoe augustus vaak de “vergeten” zomermaand is – overschaduwd door de vakantiedrukte van juni en juli, of verduisterd door de verwachting van de herfst. De waarde ervan (de laatste warmte, vrijheid en rust) wordt vaak niet op het moment zelf gewaardeerd. Pas als je midden in de kou en drukte van december zit, en terugkijkt, wordt de waarde van augustus duidelijk. Het raakt een bekende waarheid: we herkennen een goed seizoen – of een goede periode in ons leven – zelden terwijl we het beleven, maar pas in contrast met wat erna komt.
Oorsprong:
Het citaat circuleert veelvuldig op websites die citaten verzamelen (quoteambition.com, positivityblog.com en dergelijke) die het allemaal toeschrijven aan Meka Boyle, maar geen enkele linkt naar een specifiek origineel artikel, essay of boek. Ik heb het niet kunnen herleiden naar een auteursnaam of een gedateerde publicatie van haar. Het is mogelijk dat het afkomstig is van een persoonlijk essay, blogpost of onderschrift op sociale media dat deze sites hebben overgenomen zonder volledige bronvermelding – een veelvoorkomend patroon bij ‘internetcitaten’. Hoewel de toeschrijving aan Boyle dus consistent is, is de exacte oorspronkelijke bron onzeker.
Auteur: Meka Boyle is een freelance kunst- en cultuurschrijfster en fotografe uit New York. Haar werk is verschenen in publicaties zoals Artnet, The Guardian, Document Journal, Office, ARTnews, Dazed, i-D, Cultured Magazine en de Los Angeles Times, en ze heeft ook geschreven over maatschappelijke en politieke onderwerpen. Een verwante zin die aan haar wordt toegeschreven – “Augustus is een tijd van opgroeien, van vergeten voor altijd, vol van de liefste bedoelingen” – verschijnt naast deze zin op dezelfde citatensites, wat suggereert dat augustus een terugkerend thema is in haar reflectieve werk.
8. Als de zomer begint, zie ik hoe snel hij rijpt en vrees ik dat hij kort zal zijn, maar na de hitte van juli en augustus ben ik verzoend, als iemand die zijn draai heeft gehad naar de koelte van de herfst.
– 🌞 ‘Aan het begin van de zomer’ merkt de spreker op hoe snel alles groeit en rijpt, en vreest dat het seizoen te snel voorbij zal zijn.
– 🔥 ‘Na de intense hitte van juli en augustus te hebben doorstaan’, verdwijnt die vrees.
– 🍂 Tegen die tijd voelt de spreker zich voldaan – “alsof hij zijn slag geslagen heeft” – en is hij klaar voor de koelere herfstdagen.
In eenvoudigere bewoordingen:
‘we vrezen vaak dat aangename dingen te snel voorbij zullen zijn, maar nadat we ze ten volle hebben beleefd – inclusief de ongemakken – zijn we klaar voor de volgende levensfase.’
📚 Auteur: Ralph Waldo Emerson.
🏛️ Oorsprong / Bron:
Het komt uit Emersons essay “Farming”, gepubliceerd in zijn bundel uit 1870:
> “Society and Solitude” van Ralph Waldo Emerson
De meest geciteerde versie is:
> “Als de zomer aanbreekt, zie ik hoe snel hij rijpt en vrees ik dat hij kort zal zijn; maar na de hitte van juli en augustus ben ik, als iemand die zijn schommel heeft gehad, verzoend met de koelte van de herfst.”
9. Ik zal mijn augustusdagen achter me laten met mijn meidagen, noch proberen ze naar de herfst te slepen, noch zweer ik hoop wanneer ik het me maar herinner. Nu hebben violet en roos hun langste tijd gehad. Ik pluk de nuchtere asters met goede gratie en noem september niets anders dan september.
Het gedicht gebruikt de overgang van zomer naar herfst als metafoor voor gracieus ouder worden. De spreekster besluit zich niet vast te klampen aan de jeugd of deze te lang te laten voortduren:
– “Ik zal mijn augustusdagen achter me laten met mijn mei” — ze laat zowel haar lente (jeugd) als haar nazomer (nog steeds energieke volwassenheid) los in plaats van ze kunstmatig te verlengen.
– “En ik zal er ook niet naar streven ze naar de herfst te slepen” — ze zal niet doen alsof ze nog jong is.
– “En ik zal niet zweren dat ik hoop als ik het me alleen maar herinner” — ze zal nostalgie niet verhullen als toekomstgerichte hoop; ze is eerlijk over het feit dat ze nu terugkijkt, niet vooruit.
– “Viooltje en roos hebben hun tijd gehad” — de bloemen van de lente en de zomer (jeugd, romantiek, passie) zijn al uitgebloeid en verwelkt.
– “Ik zal de soberdere asters met gratie plukken” — asters zijn eenvoudigere herfstbloemen; Ze kiest ervoor om deze rustigere, latere levensfase gewillig te omarmen in plaats van er een hekel aan te hebben.
– “Noem september niets dan september” — de kernregel: ze weigert te doen alsof september nog steeds zomer is. Ze accepteert elk seizoen — en elke levensfase — precies zoals het is, zonder ontkenning of wensdenken.
Oorsprong:
De regels vormen het afsluitende sextet van een sonnet van veertien regels getiteld “September”.
Het octaaf (de eerste helft, niet in uw oorspronkelijke citaat) beschrijft hoe het leven van de spreekster eindelijk zijn “lange stralende zomer” bereikt en hoe ze de herfst ziet naderen — niet met vorst of kou, maar met een kalmte die pas komt als de “koortsachtige zonnewende” van jeugdige passie voorbij is. Het staat in haar “Complete Poetical Works” (Delphi Classics-editie, p. 1135).
Auteur:
Ella Wheeler Wilcox (1850-1919),
de populaire Amerikaanse dichteres die vooral bekend is van regels als “Lach, en de wereld lacht met je mee.”
