- Drie regenbogen op elkaar, drie regenweken voorwaar.
– Als men ‘drie regenbogen tegelijk’ of ‘kort na elkaar’ ziet, zou dat een voorteken zijn van ‘langdurig regenachtig weer’.
– “Drie regenweken” betekent:
drie weken met veel regen.
– “Voorwaar” betekent hier:
zeker, waarlijk, beslist.
Kort gezegd:
> ‘Wie drie regenbogen ziet, mag volgens het gezegde drie natte weken verwachten.’
🌦️ Weerkundige achtergrond:
Een regenboog ontstaat wanneer:
– er ‘regen of buien’ in de lucht zijn;
– tegelijk de ‘zon schijnt’;
– zonlicht wordt gebroken en weerkaatst in regendruppels.
Meerdere regenbogen kunnen wijzen op ‘onstabiel buienweer’. Het is vooral een traditionele observatie uit de volksweerkunde.
🕰️ Oorsprong:
De oorsprong ligt waarschijnlijk in de ‘Nederlandse of Vlaamse volksweerkunde:
– Boeren, vissers en buitenmensen gebruikten zulke spreuken om het weer te duiden.
– Ze werden mondeling doorgegeven.
– Veel weerspreuken koppelen natuurverschijnselen — zoals regenbogen, wolken, windrichting of dierengedrag — aan verwacht weer.
Het gezegde past in de traditie van oude rijmende weerspreuken, bijvoorbeeld:
– “Avondrood, mooi weer aan boord.”
– “Morgenrood, water in de sloot.”
– “Kring om de maan, regen komt eraan.”
✍️ Auteur: ‘Geen bekende individuele auteur’.
Het is een ‘anonieme volkswijsheid’ of ‘volksweerspreuk’ die door overlevering is ontstaan. Zulke spreuken werden meestal niet door één schrijver bedacht, maar groeiden in het dagelijkse taalgebruik.
2. Vliegt de vleermuis ’s avonds rond, ze brengt mooi weer in de ochtendstond.
Dit gezegde betekent dat ‘als je ’s avonds vleermuizen ziet rondvliegen, de kans groot is dat het de volgende ochtend mooi weer wordt’.
De gedachte erachter:
– 🦇 Vleermuizen vliegen vooral bij zacht, droog en rustig weer.
– 🐜 Dan zijn er veel insecten actief, hun voedsel.
– 🌤️ Zulke omstandigheden kunnen wijzen op ‘stabiel weer’, waardoor het de volgende ochtend vaak ook helder of mooi is.
Kort gezegd:
> ‘Een actieve vleermuis in de avond wordt gezien als voorteken van goed weer.’
🌾 Oorsprong:
De oorsprong ligt waarschijnlijk in de ‘volksweerkunde’ of ‘boerenwijsheid’.
Vroeger voorspelden mensen het weer vaak aan de hand van:
– gedrag van dieren
– wolken en wind
– maan en sterren
– vochtigheid en temperatuur
Vleermuizen werden daarbij gezien als natuurlijke “weervoorspellers”. Als zij massaal vlogen, was dat meestal bij ‘droog en rustig avondweer’, wat men koppelde aan mooi weer de volgende dag.
✍️ Auteur: ‘Geen bekende individuele auteur’. Het is dus waarschijnlijk een ‘anoniem volksgezegde’ dat mondeling is overgeleverd, net als veel andere weerspreuken.
⚠️ Opmerking:
Vleermuizen reageren vooral op:
– temperatuur
– wind
– regen
– aanwezigheid van insecten
Dat kan samenhangen met mooi weer, maar garandeert het niet.
3. Ochtendregen, houdt de pelgrims tegen.
De bekendere vorm is waarschijnlijk:
> “Ochtendregen houdt geen pelgrim tegen.”
> of
> “Morgenregen houdt de pelgrim niet tegen.”
De betekenis daarvan is:
– ‘Een bui in de ochtend is meestal tijdelijk.’
– ‘Laat je niet ontmoedigen door een kleine tegenslag aan het begin van de dag.’
– Wie een doel heeft — zoals een pelgrim onderweg naar een heilige plaats — gaat ondanks ongemak gewoon verder.
Kort gezegd:
‘een beetje ochtendregen is geen reden om je plannen op te geven.’
⚠️ Over de formulering:
> “Ochtendregen, houdt de pelgrims tegen.”
Dit betekent letterlijk het omgekeerde:
dat ochtendregen pelgrims wél tegenhoudt. Dat klinkt eerder als een variant, verspreking of ironische verdraaiing.
De traditionele volkswijsheid bevat meestal een ontkenning:
– “geen pelgrim”
– “niet tegen”
🕰️ Oorsprong:
🌍 ‘Volkswijsheid / weerspreuk’.
Zulke spreuken ontstonden uit praktische ervaring met weer en reizen.
Vergelijkbare vormen bestaan ook in andere talen, bijvoorbeeld:
– Frans: “Pluie du matin n’arrête pas le pèlerin.”
“Ochtendregen houdt de pelgrim niet tegen.”
– Duits: “Morgenregen hält keinen Pilger auf.”
Dat wijst erop dat het gezegde waarschijnlijk uit een bredere West-Europese volkstraditie komt.
✍️ Auteur: ❌ Geen bekende auteur.
Er is ‘geen specifieke auteur’ bekend. Het is een ‘anoniem volksgezegde’ dat mondeling is doorgegeven en later in spreekwoorden- en spreukencollecties is opgenomen.
4. Waren de Hondsdagen ( 19 juli tot 18 aug. ) schoon en klaar, beloven een voorbeeldig jaar.
> ‘Als het tijdens de Hondsdagen helder, mooi en droog weer is, dan voorspelt dat een goed, voorspoedig jaar.’
Woordbetekenis:
– ‘Hondsdagen’:
de warme periode midden in de zomer, traditioneel rond 19 juli tot 18 augustus.
– ‘Schoon en klaar’:
mooi, helder, droog, onbewolkt.
– ‘Een voorbeeldig jaar’:
een gunstig, voorspoedig jaar; vaak bedoeld als een goed landbouw- of oogstjaar.
Het is dus een ‘weerspreuk’ of ‘boerenwijsheid’: mooi weer in deze periode zou wijzen op gunstige omstandigheden voor de rest van het jaar.
🐕 Oorsprong van de Hondsdagen:
De naam ‘Hondsdagen’ komt niet direct van gewone honden, maar van de ‘Hondsster’, beter bekend als ‘Sirius’.
Historische achtergrond:
– Sirius is de helderste ster van het sterrenbeeld ‘Grote Hond’ — Latijn: ‘Canis Major’.
– In de Oudheid, vooral bij de ‘Grieken en Romeinen’, verscheen Sirius in dezelfde periode als de heetste zomerdagen.
– Men dacht dat deze ster extra hitte, droogte, ziekte of bederf kon veroorzaken.
– Het Latijnse begrip “dies caniculares” betekent letterlijk: ‘hondsdagen’.
Later werd dit begrip opgenomen in Europese volkskalenders en almanakken.
🌾 Herkomst:
Dit gezegde behoort tot de ‘volksweerkunde’:
traditionele weerspreuken die vooral door boeren en plattelandsbewoners werden gebruikt.
Dergelijke spreuken:
– werden mondeling doorgegeven;
– stonden vaak in oude ‘almanakken’;
– hielpen mensen weerpatronen te onthouden;
– hadden vooral nut voor landbouw, oogst en vee.
De spreuk is dus waarschijnlijk ontstaan uit ‘agrarische ervaring en volksgeloof’.
✍️ Auteur: Er is ‘geen bekende individuele auteur’ van dit gezegde.
Het is een ‘anonieme volksspreuk’ of ‘boerenweerspreuk’. Zulke spreuken zijn meestal collectief ontstaan en door de tijd heen in verschillende varianten overgeleverd.
Een mogelijke moderne formulering is bijvoorbeeld:
> ‘Zijn de Hondsdagen helder en klaar, dan volgt een goed of voorbeeldig jaar.’
De weerspreuk weerspiegelt vooral oude waarnemingen, landbouwervaring en volksgeloof.
Maandspreuken augustus:
5. Als de dagen in augustus heet en droog zijn, zal ik niet toekijken en zuchten of sterven, ik zal mijn fles sluw pakken en doorgaan, vissen en liegen.
Deze zin beschrijft een spreker die, wanneer de zomerdagen heet en droog zijn, weigert te klagen of “op pech te wachten”.
In plaats daarvan:
– “zullen ze niet zomaar zuchten en opgeven”
– “zullen ze stiekem de fles pakken”
– “zullen ze gaan vissen”
– en “zullen ze ‘liegen'” in de zin van “rusten/ontspannen of vrije tijd hebben”, niet (per se) leugens vertellen.
Algemene sfeer:
‘praktische, speelse vastberadenheid’
— de zomer doorstaan door van het leven te genieten in plaats van te mokken.
🕵️ Oorsprong 🧾:
Het citaat dat je gaf, wordt vaak toegeschreven aan Paul Laurence Dunbar, een belangrijke Afro-Amerikaanse dichter uit de late 19e/begin 20e eeuw.
Desondanks, omdat Dunbars werk in veel verzamelingen is gepubliceerd (en sommige regels online circuleren met kleine spelling-/woordvariaties), kan de ‘exacte’ bron (welk specifiek gedicht of welke publicatie) afhangen van de geciteerde versie.
✍️ Auteur 👤:
– Paul Laurence Dunbar (1872–1906)
– Amerikaanse dichter en schrijver, bekend om:
– dialectschrijven (vaak gebruikmakend van Afro-Amerikaans dialect)
– humor, thema’s uit het volksleven
– scherpe sociale observaties
🔎 Korte opmerking over woordkeuze ✍️:
Regels zoals “mijn fles stiekem pakken” en “vissen en liegen” weerspiegelen een dialect-/volkstaalstijl die typerend is voor sommige gedichten van Dunbar. In die context:
– “fles” duidt meestal op alcohol (of sterke drank)
– “stiekem” betekent stiekem/zonder toestemming te vragen
– “liggen” betekent waarschijnlijk ‘liggen/rusten’, oftewel ‘het rustig aan doen’ tijdens het vissen/ontspannen.
6. De westkust van Corsica op een boot in augustus mooier wordt het waarschijnlijk niet.
Het is een eenvoudige, oprechte reismening: zeilen langs de westkust van Corsica (met zijn dramatische rode kliffen, verborgen baaien en turquoise water) in de warmte van augustus is zo ongeveer het hoogtepunt van natuurlijke schoonheid dat je kunt ervaren. Het is geen metafoor of spreekwoord; het is letterlijk bedoeld, als een persoonlijke favoriet.
Oorsprong:
Het komt uit een interview in TIME magazine waarin Antoine Arnault een reeks korte reisvragen kreeg voorgelegd – favoriete luchthavens, topkeuzes in Tokio, enz. – en onder de categorie “Schilderachtig toevluchtsoord” antwoordde hij precies met die zin. Het was niet bedoeld als een losstaand citaat; het begon als een terloops antwoord in een lifestyle-vraag-en-antwoordrubriek en werd later, enigszins los van de oorspronkelijke context, opgenomen in online lijstjes met “inspirerende augustuscitaten”.
Auteur: Antoine Arnault
— destijds hoofd communicatie van Louis Vuitton en zoon van LVMH-voorzitter Bernard Arnault. Sindsdien is hij voorzitter van Christian Dior en lid van de raad van bestuur van LVMH geworden.
7. Als augustus arriveert, wil je wat stranddagen, wat ontspannende dagen en wat vrouw-buiten-de-stad dagen.
Het citaat beschrijft in feite een bekende zomerstemming:
– “Augustus” = de nazomerperiode waarin mensen rust willen
– “Stranddagen” = plezier, ontspanning, vakantie-energie
– “Ontspannende dagen” = bijkomen van de drukke maanden; het rustiger aan doen
– “Vrouw weg”-dagen = een grappige manier om te zeggen “wat tijd voor jezelf / persoonlijke vrijheid”—d.w.z. een luchtige “mannenreis”-sfeer (hoewel er “vrouw” wordt gebruikt, is het humoristisch bedoeld)
➡️ Algemeen:
‘een humoristische, clichématige “Augustus = ontspanning + een beetje extra vrijheid”-gedachte.’
🧠 Oorsprong:
Ik kan de exacte ‘oorspronkelijke auteur’ of ‘eerste bron’ niet met zekerheid uit de tekst halen.
– Zulke zinnen zijn vaak ‘memes / bijschriften op sociale media / oneliners in stand-upstijl’
– Het gedeelte over de “vrouw die niet thuis is” is een veelvoorkomend grapformat, en er circuleren online veel vergelijkbare versies
✍️ Auteur:
– ‘Onbekend / niet met zekerheid toe te schrijven’ op basis van het citaat alleen.
