Nederlandse en Vlaamse maand -weerspreuken in beeld
10 maart
1. Komt men in maart onweer tegen, dan krijgt men in juli regen.
Foto: Wendy Wei. Betekenis 🌧️ ⚡️: Deze weerspreuk voorspelt een verband tussen onweer in maart en regen in juli.De kern van de betekenis is:Vroeg onweer in de lente (maart): Dit wordt gezien als een voorbode. Veel regen in de zomer (juli): Dit is de verwachte consequentie. Het suggereert dat een vroege, krachtige weersverandering (onweer) aan het begin van de lente een patroon inzet dat later in de zomer resulteert in veel neerslag. 🌍 Oorsprong: De exacte oorsprong en auteur van individuele weerspreuken zijn bijna onmogelijk te achterhalen. Dit komt omdat weerspreuken: Volkswijsheid zijn: Ze zijn organisch ontstaan uit observaties van boeren, vissers en andere mensen die sterk afhankelijk waren van het weer. Kennis werd mondeling doorgegeven. Regionaal kunnen zijn: Veel weerspreuken zijn lokaal van aard en kunnen variaties hebben in verschillende streken of landen. Eeuwenoud zijn: De meeste dateren van ver voor de tijd van geschreven weerkundige registraties, vaak uit de middeleeuwen of zelfs eerder. Niet wetenschappelijk bewezen: Hoewel sommige weerspreuken een kern van waarheid bevatten of een algemeen patroon beschrijven (bijvoorbeeld verbanden tussen bepaalde windrichtingen en neerslag), zijn de meeste niet wetenschappelijk aantoonbaar. Het zijn eerder ervaringsregels of ezelsbruggetjes. De gedachte achter deze specifieke spreuk zou kunnen zijn dat een vroege verstoring van het lente-weerpatroon (onweer is zeldzamer in maart dan later in het jaar) duidt op een onstabiele atmosfeer die later in de zomer (juli is vaak een van de warmste en meest onstabiele maanden, wat buien en onweer kan veroorzaken) tot veel neerslag leidt. ✍️ Auteur: Er is geen bekende auteur voor deze weerspreuk, noch voor de overgrote meerderheid van weerspreuken. Ze zijn het collectieve erfgoed van generaties die het weer observeerden en probeerden te voorspellen, lang voordat er moderne meteorologie bestond. Ze behoren tot de anonieme volksliteratuur. Weerspreuken zijn charmant en cultureel interessant.
2. Dondert ’t in de maand maart, in mei dekt sneeuw de aard.
Foto: Andrew Beatson. Betekenis 🌩️: De weerspreuk “Dondert ’t in de maand maart, in mei dekt sneeuw de aard” betekent dat als er in maart onweer is, dit een voorbode is van koud en sneeuwrijk weer in mei. Met andere woorden, een vroege lenteachtige weersomstandigheid (onweer in maart) zou leiden tot een late terugkeer van winterse omstandigheden (sneeuw in mei). Het is een vorm van boerenwijsheid die probeert om het weer te voorspellen op basis van eerdere waarnemingen. Oorsprong en Auteur 📜: De exacte oorsprong en auteur van veel van dit soort traditionele weerspreuken zijn helaas niet bekend. Dit komt doordat: Mondelinge Overlevering: Weerspreuken, volkswijsheden en gezegdes werden vaak mondeling van generatie op generatie doorgegeven voordat ze werden opgeschreven. Dit maakt het traceren van een specifieke auteur vrijwel onmogelijk. Regionale Variaties: Ze ontstonden vaak uit lokale observaties en kunnen kleine variaties hebben in verschillende regio’s, wat aangeeft dat ze niet door één persoon zijn “bedacht” maar eerder organisch zijn gegroeid binnen een gemeenschap. Ouderdom: Veel van deze spreuken zijn al eeuwenoud en dateren uit tijden dat het vastleggen van auteurschap, zeker voor volksuitspraken, geen prioriteit had. Algemeen: Weerspreuken vinden hun wortels vaak in de agrarische samenleving, waar het weer van cruciaal belang was voor de oogst en het dagelijks leven. Boeren en plattelandsbewoners observeerden de natuur nauwkeurig en probeerden patronen te herkennen. Deze observaties werden dan geformuleerd in gemakkelijk te onthouden rijmpjes of korte zinnen, zoals deze. Weerspreuken blijven een fascinerend onderdeel van onze culturele geschiedenis en volkscultuur.
3. Zoals het weer de veertig martelaren (10 maart) vindt, zo blijft het veertig dagen met z’n wind.
Foto: Pixabay 39669. Betekenis 🌬️: De weerspreuk “Zoals het weer de veertig martelaren (10 maart) vindt, zo blijft het veertig dagen met z’n wind” betekent dat de weersomstandigheden die zich voordoen op 10 maart (de dag van de Veertig Martelaren van Sebaste) bepalend zijn voor het weer in de daaropvolgende veertig dagen. Als het op 10 maart winderig is, mag je verwachten dat het nog ongeveer veertig dagen winderig zal blijven. Dit is een klassiek voorbeeld van een volkswijsheid die probeert het weer te voorspellen. Oorsprong en Auteur 📜: Deze weerspreuk is, net als vele andere, diepgeworteld in de volksoverlevering en agrarische tradities. Boeren en landarbeiders waren vroeger sterk afhankelijk van het weer voor hun oogst en dagelijkse werkzaamheden. Door de jaren heen observeerden ze patronen en probeerden ze verbanden te leggen tussen specifieke dagen en het daaropvolgende weer. Dagen van heiligen of belangrijke religieuze feesten werden vaak gekozen als ijkpunten. De “Veertig Martelaren van Sebaste” verwijst naar een groep Romeinse soldaten die in de 4e eeuw n.Chr. omkwamen omdat ze weigerden hun christelijke geloof af te zweren. Hun feestdag valt op 10 maart in zowel de Oosters-Orthodoxe als de Rooms-Katholieke Kerk. Deze specifieke datum is waarschijnlijk gekozen vanwege de nabijheid van de lente-equinox, een belangrijke overgangsperiode in het jaar wat betreft het weer. Auteur: Het is vrijwel onmogelijk om een specifieke auteur toe te wijzen aan deze weerspreuk. Dergelijke volkswijsheden zijn zelden het werk van één individu. Ze ontstaan organisch binnen gemeenschappen, worden mondeling doorgegeven van generatie op generatie, en evolueren soms lichtjes in formulering. Het zijn collectieve observaties die door de tijd heen zijn gefilterd en aangescherpt tot een beknopte en memorabele regel. Weerspreuken zijn fascinerende staaltjes van menselijke pogingen om grip te krijgen op de natuur. Ze geven inzicht in de manier waarop mensen vroeger leefden en dachten.
4. Als de vorst de veertig martelaars (10 maart) brachten, dan houdt zij die nog veertig nachten.
Foto: Jill Wellington. Betekenis ❄️: Weersvoorspelling: De kern van deze spreuk is een weersvoorspelling. Het stelt dat als het vriest op 10 maart, de dag van de Veertig Martelaren van Sebaste, deze vorstperiode nog ongeveer veertig nachten (of dagen) zal aanhouden. Dit betekent dat een vroege lente met aanhoudend koud weer gepaard kan gaan. Volkswijsheid: Het is een typisch voorbeeld van volkswijsheid, waarbij men probeerde patronen in het weer te herkennen en deze te koppelen aan specifieke dagen of heiligenfeesten. Het doel was om een idee te krijgen van de toekomstige weersomstandigheden, wat vooral belangrijk was voor de landbouw en het dagelijks leven. Oorsprong 📜:De Veertig Martelaren van Sebaste: De sleutel tot de oorsprong ligt bij de “Veertig Martelaren van Sebaste.” Dit waren veertig Romeinse soldaten die in 320 na Christus in Sebaste (het huidige Sivas in Turkije) de marteldood stierven voor hun christelijk geloof. Ze werden ’s nachts naakt op een bevroren meer gezet totdat ze bevroren. Hun gedachtenisdag is 10 maart. Verband met het weer: Het is niet verwonderlijk dat hun verhaal, dat zich afspeelt in een ijzige omgeving en gepaard gaat met extreme kou, in verband werd gebracht met het weer. De koude omstandigheden van hun martelaarschap kunnen hebben geleid tot de associatie van 10 maart met koud weer. Europese verspreiding: Dit type weerspreuk is typerend voor heel Europa, waar veel heiligenkalenders werden gekoppeld aan agrarische seizoenen en weersvoorspellingen. Denk bijvoorbeeld aan “Sint Juttemis” of “IJsheiligen”. De spreuk is waarschijnlijk mondeling overgeleverd en heeft zich door de eeuwen heen verspreid. Auteur 🤔:Anonieme Volkswijsheid: Net als de meeste weerspreuken heeft deze spreuk geen specifieke auteur in de moderne zin van het woord. Het is een product van anonieme volkswijsheid. Het zijn uitspraken die generaties lang mondeling zijn doorgegeven, aangepast en geformaliseerd door de gemeenschap. Collectieve Ervaring: De “auteur” is eerder de collectieve ervaring en observatie van boeren, vissers en andere mensen die sterk afhankelijk waren van het weer. Door de jaren heen werden bepaalde patronen opgemerkt en vastgelegd in beknopte, rijmende of gedenkwaardige zinnen om ze gemakkelijk te kunnen onthouden en doorgeven. Conclusie ✨: De weerspreuk over de Veertig Martelaren van Sebaste is een fascinerend voorbeeld van hoe geschiedenis, religie en dagelijkse observaties samensmelten tot volkswijsheid. Het herinnert ons aan een tijd waarin mensen veel meer verbonden waren met de cycli van de natuur en probeerden deze te begrijpen met de middelen die ze hadden.
5. Parapludag (10 maart), bekijk het van de zonnige kant, de meeste regen valt naast je.
Foto: Rahul Dogra. Betekenis ☔️: Het is een luchtige uitdrukking die inspeelt op het Nederlandse weer en een positieve draai probeert te geven aan een potentieel regenachtige dag. Positiviteit in Negativiteit: De kern van het gezegde is om optimistisch te blijven, zelfs als de omstandigheden (regen) minder prettig zijn. Het moedigt aan om het goede te zien, zelfs in een situatie die normaal gesproken als negatief wordt ervaren. Relativering: “De meeste regen valt naast je” is een humoristische overdrijving die de impact van de regen minimaliseert. Het suggereert dat je niet alle ellende over je heen krijgt, of dat het altijd erger kan. Het is een manier om te zeggen: “Het valt allemaal wel mee.” 10 maart (Parapludag): De specifieke datum van 10 maart is niet algemeen bekend als een officiële “Parapludag” of een dag met een traditionele weerspreuk. Het lijkt eerder een zelfbedachte toevoeging om het gezegde een concrete context te geven, wellicht verwijzend naar de grilligheid van het vroege voorjaarsweer in Nederland. Oorsprong en Auteur 🤔: Het is zeer waarschijnlijk dat dit gezegde geen diepgewortelde historische oorsprong heeft als een traditionele weerspreuk of een citaat van een bekende auteur. Hier zijn de redenen:Geen Traditionele Weerspreuk: Traditionele weerspreuken zijn vaak eeuwenoud en gekoppeld aan specifieke heiligen, astronomische gebeurtenissen of landbouwactiviteiten. “Parapludag” op 10 maart past niet in dit patroon. Moderne Toon: De formulering “bekijk het van de zonnige kant” en de humoristische relativering “de meeste regen valt naast je” hebben een moderne, wat informelere klank die typisch is voor recente positieve uitspraken of memes. Mogelijke Auteur: Het gezegde klinkt als iets dat is bedacht door een individuele persoon of een kleine groep mensen om een specifiek evenement te promoten (bijvoorbeeld een lokale ‘parapludag’ of een actie gerelateerd aan regen) of gewoon als een grappige, bemoedigende uitspraak op sociale media of in een informele setting. Het zou kunnen zijn ontstaan in een reclamecampagne, een blogpost, of gewoon een creatieve geest die een leuke spreuk wilde delen. Conclusie: Dit gezegde is waarschijnlijk een hedendaagse, luchtige creatie met als doel om positiviteit te verspreiden op een dag die potentieel regenachtig kan zijn. Het is meer een modern spreekwoord dan een traditioneel gezegde met een vaststaande oorsprong of auteur.
6. Als het met de “40” Martelaars (10 maart) niet vriest, de winter nog kniest!
Foto: Karolina Grabowska. Betekenis: De weerspreuk “Als het met de ’40’ Martelaars (10 maart) niet vriest, de winter nog kniest!” betekent dat als het op 10 maart (de dag van de Veertig Martelaars van Sebaste) niet vriest, de winter nog niet voorbij is en nog lang kan aanhouden. “Kniest” betekent hier dat de winter nog dwarszit, tegenspartelt of zijn invloed doet gelden. Het impliceert dat we nog koude periodes kunnen verwachten. Oorsprong en Auteur: De oorsprong van weerspreuken zoals deze is vaak volkskundig en mondeling overgeleverd. Het is zelden mogelijk om één specifieke auteur aan te wijzen, omdat ze door de eeuwen heen zijn ontstaan door observaties van boeren en mensen die dicht bij de natuur leefden. Hier zijn enkele belangrijke punten over de oorsprong: De Veertig Martelaars van Sebaste (10 maart): Dit is de cruciale referentie in de spreuk. De Veertig Martelaars van Sebaste waren Romeinse soldaten die in 320 na Christus stierven voor hun christelijk geloof. Hun feestdag valt op 10 maart. Veel weerspreuken zijn gekoppeld aan heiligen- of feestdagen, omdat dit vaste ijkpunten in de kalender waren. Boerenwijsheid en Ervaring: Deze spreuken zijn vaak het resultaat van generaties lange observaties van het weer en de natuur. Men probeerde patronen te herkennen om te kunnen voorspellen hoe het weer zich zou ontwikkelen, wat van levensbelang was voor de landbouw. Regionale Variaties: Weerspreuken kunnen regionale verschillen vertonen. Hoewel de kern vaak hetzelfde is, kunnen de formuleringen licht variëren afhankelijk van de streek. Geen Wetenschappelijke Basis: Het is belangrijk te benadrukken dat dit soort weerspreuken geen wetenschappelijke basis hebben. Ze zijn gebaseerd op empirische waarnemingen die soms toevallig klopten, maar vaak ook niet. Het weer is een complex systeem dat niet met één specifieke dag te voorspellen is. Kortom, deze weerspreuk is een stukje oude volkswijsheid die waarschijnlijk is ontstaan in agrarische gemeenschappen die het weer nauwlettend in de gaten hielden, en gekoppeld aan een belangrijke religieuze feestdag om een gemakkelijk te onthouden voorspelling te creëren. ❄️📅
7. Zoals het nu met de Veertig Ridders (10 maart) weent, het nog veertig dagen wederkeert.
Foto: Máximo. Betekenis 🌧️: De kern van deze weerspreuk is dat de weersomstandigheden op 10 maart bepalend zouden zijn voor de komende veertig dagen. Als het op die dag regent of slecht weer is (“weent”), dan zou dat slechte weer aanhouden of vaak terugkeren gedurende de volgende veertig dagen. Is het echter mooi weer, dan mag men ook mooi weer verwachten. Het is een variant op de bekendere volkswijsheid “Als het vriest op Sint Servaas (13 mei), dan duurt de kou nog lang helaas,” of “Als het regent op Maria-Lichtmis (2 februari), regent het veertig dagen lang.”Oorsprong en Historische Context: 1.Sint Veertig Ridders: De “Veertig Ridders” verwijst naar de Veertig Martelaren van Sebaste. Dit waren een groep Romeinse soldaten die in het jaar 320 na Christus stierven voor hun christelijk geloof in Sebaste (het huidige Sivas in Turkije). Hun feestdag valt op 10 maart in de rooms-katholieke kalender en de oosters-orthodoxe kerken. 2.Verband met Weer: Heiligen- en feestdagen waren in het verleden nauw verbonden met de landbouwcyclus en het weer. Voordat er moderne weersvoorspellingen waren, probeerden mensen patronen te herkennen in de natuur en het weer door ze te koppelen aan specifieke data, vaak heiligen- of feestdagen. Deze spreuken dienden als een soort vuistregels voor boeren en gewone mensen om enigszins vooruit te kijken naar het weer en de impact ervan op hun werk. 3.Numerologie van ‘Veertig’: Het getal ‘veertig’ heeft in veel culturen en religies een symbolische betekenis van een periode van beproeving, vasten of afzondering (denk aan de veertig dagen van de Vasten, de veertig dagen dat Jezus in de woestijn verbleef, of de veertig jaar dat de Israëlieten door de woestijn zwierven). In weerspreuken duidt het vaak op een aanzienlijk lange periode.Auteur: Het is vrijwel onmogelijk om een specifieke “auteur” aan te wijzen voor deze weerspreuk. Weerspreuken, volkswijsheden en spreekwoorden zijn doorgaans het resultaat van mondelinge overlevering en generatielange observatie. Ze ontstaan organisch binnen een gemeenschap en worden doorgegeven van ouder op kind, van boer op boer. Ze zijn onderdeel van het culturele erfgoed en de volkscultuur, en niet het werk van één individu. Conclusie: Deze spreuk is een prachtig voorbeeld van hoe religieuze feesten en de observatie van de natuur in het verleden werden samengevoegd om een poging te doen het onvoorspelbare weer te duiden. Hoewel weerspreuken vaak een kern van waarheid kunnen bevatten door statistische kansen of algemene klimaattrends, zijn ze wetenschappelijk gezien natuurlijk niet altijd betrouwbaar. Zelfs de moderne meterologie is niet altijd cvorrect. Het blijven charmante stukjes volkswijsheid!
8. Zoo ´t vriest op veertigmartelaarsnacht, Dan veertig dagen wordt nog wacht. Maar in de maand van maart veel wind, Dit met een schonen mei zich bindt.
Afbeelding: Peter van Geest AI. Betekenis 🌬️: De weerspreuk voorspelt het weer op basis van specifieke dagen en maand: “Zoo ´t vriest op veertigmartelaarsnacht, Dan veertig dagen wordt nog wacht.” Veertigmartelaarsnacht verwijst naar 10 maart, de dag van de Veertig Martelaren van Sebaste. De spreuk zegt dat als het vriest op de nacht van 10 maart, we nog veertig dagen (dus tot ongeveer 19 april) vorst of koud weer kunnen verwachten. Dit duidt op een aanhoudende koude periode. “Maar in de maand van maart veel wind, Dit met een schonen mei zich bindt.” Dit deel van de spreuk voorspelt dat als er veel wind is in de maand maart, dit zal leiden tot een mooie (schone) maand mei. “Schone mei” staat hier voor zonnig, warm en aangenaam weer. Kortom, de spreuk geeft aan dat 10 maart een sleutelrol speelt voor het voorjaar: vorst betekent een lange winter, terwijl een winderige maart een mooie mei belooft. 🌳 Oorsprong: Weerspreuken, ook wel volkswijsheden of boerenwijsheden genoemd, hebben een lange geschiedenis en zijn diep geworteld in de cultuur van agrarische gemeenschappen. Observatie: Ze zijn ontstaan uit jarenlange, generatie op generatie doorgegeven observaties van weerpatronen en de impact daarvan op landbouw en dagelijks leven. Mensen probeerden verbanden te leggen tussen specifieke weersomstandigheden op bepaalde dagen en het weer van de daaropvolgende weken of maanden. Mondelinge Overlevering: Deze spreuken werden mondeling overgeleverd en vaak in rijmvorm gegoten om ze makkelijker te onthouden. Heiligenkalender: Veel weerspreuken zijn gekoppeld aan specifieke kerkelijke feestdagen of naamdagen van heiligen (zoals in dit geval de Veertig Martelaren), omdat dit vaste ijkpunten in de kalender waren. Dit hielp boeren om het weer te ‘voorspellen’ en hun werkzaamheden daarop af te stemmen. Regionale Variaties: Er bestaan talloze variaties van weerspreuken, vaak met regionale verschillen. ✍️ Auteur: De meeste weerspreuken, en zo ook deze, hebben geen specifieke, individuele auteur. Ze zijn onderdeel van de volkscultuur en zijn organisch ontstaan en geëvolueerd binnen gemeenschappen. Het zijn collectieve wijsheden die door de eeuwen heen zijn gevormd en doorgegeven. Het is zeer zeldzaam om een specifieke auteur te vinden voor dergelijke traditionele volkswijsheden, omdat ze voortkomen uit de gezamenlijke ervaring en kennis van generaties.
Maandspreuken maart:
9. Alleen degenen met vasthoudendheid kunnen in maart voorwaarts marcheren.
Foto: Vek Labs. 🇳🇱 Betekenis: Dit gezegde benadrukt het cruciale belang van doorzettingsvermogen en veerkracht. Het suggereert dat alleen diegenen die standvastig blijven, ondanks uitdagingen, vooruitgang kunnen boeken en hun doelen kunnen bereiken. “Vasthoudendheid”: Staat voor doorzettingsvermogen, volharding, en de weigering om op te geven. “Voorwaarts marcheren in maart”: Dit kan letterlijk verwijzen naar de maand maart, die vaak geassocieerd wordt met nieuwe beginnen of het voortzetten van inspanningen na de winter. Figuurlijk staat het voor het maken van vooruitgang, het bereiken van succes, of het overwinnen van obstakels op de weg. Kortom, het is een aanmoediging om vast te houden aan je doelen, zelfs als het moeilijk wordt, omdat dit de enige manier is om daadwerkelijk verder te komen. 🌍 Oorsprong: De exacte context of het moment waarop Ernest Agyemang Yeboah dit gezegde voor het eerst uitsprak of schreef, is niet altijd duidelijk. Het lijkt deel uit te maken van zijn bredere oeuvre van inspirerende citaten en aforismen. Yeboah staat bekend om zijn motiverende schrijfstijl en zijn focus op persoonlijke groei, leiderschap en het overwinnen van tegenslagen. Veel van zijn citaten zijn bedoeld om lezers aan te moedigen en te inspireren. ✍️ Auteur: Ernest Agyemang Yeboah is een bekende auteur en spreker, vooral bekend om zijn inspirerende citaten en boeken over spiritualiteit, motivatie en persoonlijke ontwikkeling. Hij heeft een grote online aanwezigheid en zijn uitspraken worden vaak gedeeld op sociale media vanwege hun diepgang en toepasbaarheid in het dagelijks leven. Hij heeft verschillende werken gepubliceerd die gericht zijn op het empoweren van individuen en het aanmoedigen van een positieve mindset. Zijn schrijfstijl is vaak direct en kernachtig, waardoor zijn boodschappen gemakkelijk te onthouden en te delen zijn.
Door Pieter
Mensenmens, zoon, echtgenoot, vader, opa.
Spiritueel, echter niet religieus.
Ik hou van golf, wandelen, lezen en de natuur in veel opzichten.
Onderzoeker, nieuwsgierig, geen fan van de mainstream media (MSM).
Foto: Vek Labs. 🇳🇱 Betekenis: Dit gezegde benadrukt het cruciale belang van doorzettingsvermogen en veerkracht. Het suggereert dat alleen diegenen die standvastig blijven, ondanks uitdagingen, vooruitgang kunnen boeken en hun doelen kunnen bereiken. “Vasthoudendheid”: Staat voor doorzettingsvermogen, volharding, en de weigering om op te geven. “Voorwaarts marcheren in maart”: Dit kan letterlijk verwijzen naar de maand maart, die vaak geassocieerd wordt met nieuwe beginnen of het voortzetten van inspanningen na de winter. Figuurlijk staat het voor het maken van vooruitgang, het bereiken van succes, of het overwinnen van obstakels op de weg. Kortom, het is een aanmoediging om vast te houden aan je doelen, zelfs als het moeilijk wordt, omdat dit de enige manier is om daadwerkelijk verder te komen. 🌍 Oorsprong: De exacte context of het moment waarop Ernest Agyemang Yeboah dit gezegde voor het eerst uitsprak of schreef, is niet altijd duidelijk. Het lijkt deel uit te maken van zijn bredere oeuvre van inspirerende citaten en aforismen. Yeboah staat bekend om zijn motiverende schrijfstijl en zijn focus op persoonlijke groei, leiderschap en het overwinnen van tegenslagen. Veel van zijn citaten zijn bedoeld om lezers aan te moedigen en te inspireren. ✍️ Auteur: Ernest Agyemang Yeboah is een bekende auteur en spreker, vooral bekend om zijn inspirerende citaten en boeken over spiritualiteit, motivatie en persoonlijke ontwikkeling. Hij heeft een grote online aanwezigheid en zijn uitspraken worden vaak gedeeld op sociale media vanwege hun diepgang en toepasbaarheid in het dagelijks leven. Hij heeft verschillende werken gepubliceerd die gericht zijn op het empoweren van individuen en het aanmoedigen van een positieve mindset. Zijn schrijfstijl is vaak direct en kernachtig, waardoor zijn boodschappen gemakkelijk te onthouden en te delen zijn.