- Is de herfst flink met nevel doortrokken, dan komt de winter vol met vlokken.
– ‘Veel mist of nevel in de herfst’ zou worden gevolgd door:
– ‘een winter met veel sneeuwvlokken’.
Het is dus een traditionele voorspelling: een nevelige herfst zou een sneeuwrijke winter aankondigen.
Zulke spreuken zijn ‘vooral gebaseerd op volkswaarnemingen en overlevering’.
🌾 Oorsprong:
De uitspraak behoort tot de ‘Nederlandse volks- en boerenweerspreuken’. Zulke rijmende regels werden gebruikt om weerservaringen en verwachtingen gemakkelijk te onthouden. De woorden “doortrokken” en “vlokken” zorgen daarbij voor het rijm.
De ‘precieze eerste bron of datering is voor zover bekend niet vastgesteld’. Waarschijnlijk is de spreuk lange tijd mondeling overgeleverd en later opgenomen in verzamelingen en kalenders met weerspreuken.
✍️ Auteur:
Er is ‘geen bekende individuele auteur’.
De spreuk geldt als ‘anoniem volksgoed’, niet als een aantoonbaar citaat van een bepaalde schrijver of meteoroloog.
2. Het laatste weer van oktober reikt november de hand.
“Het laatste weer van oktober reikt november de hand” betekent ‘dat het weer aan het einde van oktober vaak doorloopt in het begin van november’. Figuurlijk geeft oktober het heersende weertype als het ware door aan de volgende maand.
Het is dus een ‘weerspreuk’, geen algemene levenswijsheid. De uitspraak is gebaseerd op de waarneming dat weerpatronen meerdere dagen of weken kunnen aanhouden.
📜 Oorsprong:
De spreuk komt waarschijnlijk voort uit de ‘mondelinge volks- en landbouwtraditie’. Boeren en buitenwerkers probeerden vroeger op basis van terugkerende natuur- en weerwaarnemingen het komende weer te voorspellen. Zulke spreuken werden later ook opgenomen in volksalmanakken en spreukencollecties.
Een precieze eerste vindplaats of ontstaansdatum is voor zover bekend ‘niet vastgesteld’.
De formulering gebruikt personificatie:
oktober “reikt” november de hand en verbindt zo beide maanden.
✍️ Auteur:
Er is ‘geen bekende individuele auteur’.
De spreuk geldt als ‘anonieme volkswijsheid’, die vermoedelijk geleidelijk in de volksmond is ontstaan.
3. Oktober met groene blaar, duidt een strenge winter aan.
> ‘Als bomen en planten in oktober nog opvallend groen zijn, zou daarop een koude of strenge winter volgen’.
‘Blaar’ is hier een oude of regionale vorm voor ‘blad’ of ‘bladeren’. Het gaat dus niet om een blaar op de huid. Een modernere formulering is:
> ‘Groene bladeren in oktober voorspellen een strenge winter.’
📜 Oorsprong:
Het is een traditionele ‘weerspreuk’ uit de agrarische volkscultuur. Boeren en buitenmensen probeerden vroeger uit verschijnselen in de natuur het weer van de komende maanden af te leiden. De spreuk bestaat ook in varianten, bijvoorbeeld:
> ‘Oktober met groene blaren, zal een strenge winter baren.’
De precieze eerste schriftelijke vindplaats en ouderdom zijn niet met zekerheid bekend. De verschillende vormen wijzen op een lange ‘mondelinge overlevering’.
✍️ Auteur:
Er is ‘geen bekende individuele auteur’.
Het gezegde geldt als ‘anonieme volkswijsheid’ of boerenwijsheid.
De spreuk heeft vooral cultuurhistorische betekenis. Dat bomen in oktober nog groen zijn, hangt samen met temperatuur, daglengte, boomsoort en vochtigheid.
Maandspreuken oktober:
4. Mijn favoriete kleur is oktober.
“Mijn lievelingskleur is oktober” is een poëtische manier om te zeggen:
> ‘Mijn lievelingskleuren zijn de warme herfsttinten die bij oktober horen: oranje, rood, goud, bruin en geel.’
Oktober is een maand, geen kleur; de zin doorbreekt dus bewust de letterlijke logica. Er wordt gebruikgemaakt van een metafoor en metonymie: ‘oktober’ staat hierbij symbool voor het kenmerkende herfstlandschap en de bijbehorende sfeer. Het kan ook duiden op een voorliefde voor alles wat oktober met zich meebrengt:
koel weer, vallende bladeren, pompoenen en het specifieke licht van dit seizoen.
📜 Oorsprong en auteur:
Er is ‘geen betrouwbare bron’ die een specifieke auteur aanwijst voor deze exacte zin. De uitspraak circuleert op grote schaal als een anoniem herfstcitaat, onder meer op sociale media, wenskaarten, in interieurdecoratie en op diverse producten.
Een nauw verwante en veelgebruikte variant is:
> “Oktober is mijn lievelingskleur.”
Beide versies worden doorgaans toegeschreven aan een ‘onbekende’ auteur. Toeschrijvingen aan beroemde schrijvers moeten met de nodige voorzichtigheid worden benaderd, tenzij er een verifieerbare verwijzing naar een boek, gedicht of publicatie bij staat.
5. Ik blijf verliefd worden op oktober, keer op keer!
De spreker ervaart elk jaar opnieuw – of herhaaldelijk gedurende de maand – een hernieuwde genegenheid voor oktober. Oktober wordt gepersonifieerd als iets waar men “verliefd op kan worden”, mede door de herfstkleuren, het koelere weer, de sfeer en het gevoel van verandering.
Mogelijk is er ook sprake van een subtiel woordenspel tussen “verliefd worden” (“falling in love'” en “fall” (de Noord-Amerikaanse term voor de herfst). De woorden “blijven” (“keep”) en “steeds opnieuw” (“over and over again”) benadrukken het cyclische, terugkerende karakter van dit gevoel.
✍️ Auteur en herkomst:
De uitspraak wordt op internet “veelal toegeschreven aan Charmaine J. Forde”, doorgaans in precies deze bewoording:
> “I keep falling in love with October, over and over again.”
> — Charmaine J. Forde
De tekst duikt echter vooral op websites met citaten, in berichten op sociale media en op afbeeldingen met een herfstthema. Een duidelijk gedocumenteerde “primaire bron” – zoals een specifiek boek, gedicht, artikel of een gedateerd origineel bericht – is niet algemeen bekend. De meest accurate toeschrijving is daarom:
> “Wordt veelal toegeschreven aan Charmaine J. Forde; de oorspronkelijke bron is niet bevestigd.”
Het moet niet worden beschouwd als een oud spreekwoord of een citaat uit een bekend klassiek literair werk, tenzij er overtuigender bewijs uit een primaire bron wordt gevonden.
6. Pompoenen in oktober, zo dik als de volle maan, ze zitten ’s nachts bij ons op de stoep en gloeien.
De zin beschrijft ‘Halloween-pompoenen’ (zogeheten ‘jack-o’-lanterns’):
– “Zo rond als de volle maan”:
vergelijkt de grote, ronde vorm van de pompoenen met een volle maan.
– “Staan op onze stoep”:
verwijst naar het gebruik om in oktober uitgesneden pompoenen bij de voordeur te plaatsen.
– “Gloeien”:
suggereert dat er kaarsen of lichtjes in de pompoenen branden.
Dit beeld brengt twee bekende verschijnselen uit oktober samen — de ‘volle maan’ en ‘verlichte pompoenen’ — en creëert zo een warme, haast magische sfeer in de nacht.
✍️ Auteur en herkomst:
Het citaat wordt algemeen en op geloofwaardige wijze toegeschreven aan Richelle E. Goodrich, een Amerikaanse auteur en dichteres. Het is terug te vinden in haar bundel:
> “Slaying Dragons: Quotes, Poetry, & a Few Short Stories for Every Day of the Year” (2012)
Vaak wordt de tekst weergegeven als een kort versje:
> “Pompoenen in oktober,
> zo rond als de volle maan,
> ze staan ’s nachts op onze stoep
> en gloeien.”
Richelle E. Goodrich is de erkende auteur; het betreft hier een modern literair citaat en geen traditioneel spreekwoord.
7. Een verjaardag in oktober kan een bijzondere traktatie zijn; de oogst van pompoenen, kalebassen en tarwe is begonnen. Dus, op jouw gelukkige dag, is hier een verjaardagswens voor jou. Moge jij ook vreugde en gelach, liefde en vriendschap verzamelen.
Dit korte verjaardagsversje legt een verband tussen een ‘verjaardag in oktober’ en de herfstoogst:
– ‘Pompoenen, kalebassen en graan’:
symboliseren overvloed en de opbrengst van het seizoen.
– “Verzamel vreugde en gelach, liefde en vriendschap”:
vergelijkt het verzamelen van levensgeluk met het binnenhalen van de oogst.
– Algemeen:
het wenst de jarige een jaar vol geluk, genegenheid, gezelschap en voorspoed toe.
📜 Oorsprong en auteur:
De tekst lijkt eerder een ‘modern seizoensgebonden wenskaartje of online verjaardagsversje’ te zijn dan een citaat uit een bekend literair werk. Het circuleert vaak onder titels als “October Birthday Wish” (Verjaardagswens voor oktober) of “October Birthday Poem” (Verjaardagsgedicht voor oktober).
Er is ‘geen betrouwbare gepubliceerde bron of bevestigde auteur bekend’; de veiligste toeschrijving is daarom:
> ‘Auteur onbekend / anoniem’
De verwijzingen naar de oogst wijzen op een Noord-Amerikaanse of Noord-Halfrond-context, waar oktober traditioneel wordt geassocieerd met de herfst en oogstfeesten.
8. In de gouden gloed van de herfst kan men niet anders dan in magie geloven.
De zin suggereert dat het warme licht, de levendige kleuren en de transformatie van het landschap in de herfst een zo prachtige, bijna buitenaardse sfeer creëren, dat het geloof in ‘magie’ volkomen natuurlijk aanvoelt.
‘Magie’ is hier metaforisch bedoeld:
het verwijst naar verwondering, betovering en het gevoel dat de natuur de alledaagse ervaring kan overstijgen. De herfst staat bovendien symbool voor verandering en vergankelijkheid; de uitspraak vindt dan ook schoonheid en mysterie in de seizoensgebonden transformatie.
✍️ Auteur en herkomst:
Het citaat wordt op internet veelvuldig toegeschreven aan Laura Jaworski, een hedendaagse schrijfster en dichteres. De ‘oorspronkelijke bron’ — zoals een specifiek boek, gedicht, artikel of een gedateerd bericht — is echter niet duidelijk gedocumenteerd in algemeen toegankelijke bronnen voor citaten.
